Jump to content

Eski Anadolu Uygarlıklarında Resim Sanatı


NizaL

Önerilen Mesajlar

En son araştırmalar Anadolu bölgesinin, Yakın Doğu’daki Neolitik kültürler arasında en eski ve en gelişmiş merkezlere sahip bulunduğunu ortaya koydu (M.Ö. 10000 – 5000 tarihleri arasında Anadolu kültürlerinin Hacılar, Çatalhöyük, Can Hasan gibi merkezlerinde ilginç resim örnekleri de bulunuyordu. Neolitik öncesine ya da Üst Neolitik dönemlere ait ilkel kaya resimlerinden tarih öncesi resimleri bölümünde söz etmiştik. Antalya bölgesinde bulunan Beldibi, Karain, Öküzlüin gibi yerlerde natüralist hayvan betimlemelerinin örneklerine rastlanabiliyor. Av kültüyle ilgili görülen bu resimler, giderek yerlerini yerleşik kültürlerin resim sanatına bırakmışlardır.

 

Neolitik kültür çağının en geniş yerleşme yerlerinden biri olan Çatalhöyük’te M.Ö. 5800 yıllarına tarihlendirilen resimlerin birinde bir insan figürüyle köpeğinin geyik avını görüyoruz. Köpeğin evcilleşme aşamalarına ait en eski belgenin de bu resim olduğu kuşkusuzdur. M.Ö. 6200 yıllarına tarihlendirilen bir resimde ise son derece ilginç bir peyzaj motifi vardır. Bu resimde, volkanik Hasan Dağı eteklerinde bulunan köy, şematik bir stilizasyonla verilmiştir.

 

http://i.hizliresim.com/0zy6RZ.jpg

 

Çatal höyük kutsal yapılarında buluna resimler arasında stilize akbaba figürlerinin, başsız insan figürlerine saldırışı betimleniyor. Bu tarz resimler muhtemelen halkın ölü kültü ve inançlarıyla ilgilidir. Resimler M.Ö. 6150 yıllarına aittir. Çatalhöyük kutsal yerleri arasında yüksek kabartma öküz başlarının bulunduğu tapınaklardaki el motiflerini gösteren pano düzenler de göze çarpar. Bunlarla birlikte bulunan resim örnekleri arasında ölmüş bir adamın yüzü M.Ö. 5825 yılına tarihlendirilmiştir.

 

Ana tanrıça kültüne bağlı olan bu en eski Anadolu uygarlıklarında plastik hacim kaygıları, belki resim sanatından daha fazla önem kazanmıştır. Ama bulunan eserler arasında rölyef sanatıyla boya malzemesinin birlikte uygulandığı parçalar da vardır. Sözgelişi M.Ö. 6750 yıllarına ait olan boyalı gebe tanrıça buna bir örnek olarak gösterilebilir.

 

Ankara’daki Eski Anadolu Sanatı ve Hitit Eserleri müzesinde toplanan eserler içinde kuşkusuz en büyük önemi taşıyan fresk tekniğindeki resim, leopar derisinden eteğini savurarak dans eden ve muhtemelen dinsel bir töreni canlandıran insan figürlü düzendir. Tarih öncesi Anadolu sanatının Çatalhöyük neolitik çağ duvar resimleri arasında geyik avını gösteren bir sahne, Paleolitik çağ düzenlerini çağrıştırmakla birlikte insan ve hayvan stilizasyonu yönünden farklılığı da ortaya koymaktadır.

 

http://i.hizliresim.com/yqVa6k.jpg

 

Daha geç Anadolu kültür aşamalarından heykel ve rölyef örnekleri pek çok olduğu halde, hatırı sayılır resim örneği bulunamamıştır. Erken Maden ve Bronz çağları ile M.Ö 2000 yıllarından sonra başlayan Hititler çağında ancak seramik kaplar üzerinde rastlanan süsleme ve resim örnekleri, anıtsal resim sanatı hakkında fikir verebilir. Bazı resimli vazolar, sözgelişi bir evlenme töreninin evrelerini gösteren vazo, güçlü bir gerçekçilik anlayışının üsluplaşmış örnekleridir.

 

Erken ya da Geç Hitit çağlarından herhangi bir duvar resmi örneğine rastlanmamıştır. Ancak son kazılar, Anadolu’nun doğu kesimlerinde, Van yöresinde kurulup gelişmiş olan Urartu uygarlığına ait bazı resim örneklerini orlaya çıkarmıştır. M.Ö. 6. – 7. yüzyıllara ait olabilecek bu resim örnekleri Altıntepe’deki Urartu yapılarında bulunan ve Asur sanatı etkilerini taşıyan bazı parçalardır.

 

Resim sanatı çerçevesi içinde ele alınmaları düşünüldüğünde, Orta Anadolu bölgelerinden Eskişehir ve Afyon yöresinde gelişmiş olan Frik uygarlığına ait bazı resimli Terracottalar (pişmiş toprak), Anadolu resmine örnek olarak gösterilebilir. Kalkanlı ve mızraklı savaşçı figürlerini geçit resminde betimleyen ya da antitetik (karşılıklı) hayvan figürlerini kapsayan bu pişmiş toprak levhalar evlerin ön yüzüne monte ediliyordu. Renkli tezyini bir izlenimleri vardı.

 

Tezyin konusunda sözü edilmesi gereken önemli bir bulgu Frik uygarlığının Gordion şehrinde ortaya çıkarılmış bir yer mozaiğidir. M.Ö. 8. yüzyıla tarihlendirilen bu bulgu, tarihin bilinen en eski mozaik örneğidir.

 

Resim Sanatının Tarihi, Sezer Tansuğ

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Eski Çağların Savaşçı Kadınları

      I. Ahhotep (M.Ö. 1560 - 1530) Karnak tapınağındaki bir dikilitaşta şöyle yazar: "Her şeyi bilen, Kemet'i toplayan soylu leydi, Kral'ın eşi. Hükümdâr'ın kurduklarını idare etti. Onu korudu. Kaçakları topladı. Firari askerleri bir araya getirdi. Yukarı Mısır halkını yatıştırdı. Asilere boyun eğdirdi, Kral'ın eşi hayat veren Ahhotep."I. Ahmose ve kraliçe Ahmose Nefertari'nin annesidir. Ahhotep, "Tatmin olmuş Ay" anlamına gelir. Yaşadığı yüzyıl, Mısır Firavunlarının karşılaştığı en zor dönemlerd

      , Yer: Tarihi Kişiler ve Olaylar

    • Anadolu'da Ezoterik Yapılanmalar

      Önce konumuzun kavramsal çerçevesini oluşturmak, sonra da tarihsel ve kültürel sürecini ele almak kanımca yararlı olacaktır. Ezoterik (Bâtıni, içrek): Dışa kapalı, içe dönük demektir. Ezoterizm (Bâtıniye, içreklik): Kadim bilgelikle günümüze kadar gelen ve gerçeğin yalnızca seçkin ve söyleneni anlayacak kişilere verilebileceği anlayışına dayalı bir öğreti biçimidir. Toplumdaki akıldışı âdet ve bilgilerle çatışan ussal öğretiler zorunlu olarak içrekliği ve kapalı olmayı, başka deyişle ezoteri

      , Yer: Dinler ve İnanışlar

    • Kara Ölüm ve Avrupa Sanatı

      İnsanlık başından beri feci salgınlarla perişan olmuş. Bunlar arasında en eskisi, en yaygın ve etkili olanı sıtma. Tarih öncesinde Afrika'da başlamış, MÖ 1000 yılından itibaren Yunanistan ve Çin'de tarihlere geçmiş; Antarktika dışında bütün kıtalara yayılmış ve hâlâ önü alınamayan sıtma. Salgın tarihçisi Andrew Nikiforuk'a göre, "Tarihin başlangıcından beri, gezegenimizde ölen erkek, kadın ve çocukların yarısı sıtmanın kurbanı olmuştu. Sıtma bütün savaşları, kıtlıkları ve diğer salgınları geçmis

      , Yer: Tarihi Kişiler ve Olaylar

    • Eski Mezopotamya ve Mısır’da Sayı Sembolizmi

      Mezopotamya ilk zamanlarda matematik ve astronominin geliştirildiği yerdir. Bugün kullandığımız belli sayıların anlamlarının çoğunu Mezopotamyalılara borçluyuz. Sayıların gizemi ve anlamıyla ilgili olarak sayılara bakacak olursak örneğin 3 sayısı aşkın, yani sentetik gücün özünü açığa vurur. M.Ö. 3. bin yılın başlarında, Sümer tanrıları, Anu, Enlil,ve Ea göğe, havaya ve yere karşılık geliyordu. Eski Babil’de Sin (Ay), Şamas (Güneş) ve İştar (Venüs) astral üçlemesine tapılırdı ve bu kutsal ü

      , Yer: Dinler ve İnanışlar

    • Resim İstiyorum

      Üstteki üye alttakinden istediği bi resmi koymasını isticek olay bu.     Samurai fotosu istiyorum (jilet olanı değil gerçeği)   hadi bakalım

      , Yer: Forum Oyunları

×
×
  • Yeni Oluştur...