Jump to content

newcomb paradoksu


cehennemdeki leonard

Önerilen Mesajlar

geleceği tahmin gücü ve iradenin aynı anda bulunduğu bir ortamda ortaya çıkabilecek sorunlardan birini ortaya koyan paradoksa değinelim biraz.

 

sahnede siz, bir tahmin edici (gelecekte ne yapacağınızı kayda değer bir doğrulukla tahmin edebilen bir yaratık) ve a ve b isminde iki kapalı kutu bulunmaktadır. önünüzde iki seçenek var: ya iki kutuyu birden seçeceksiniz ya da sadece b kutusunu.

 

a kutusunda 1 000 tl var. b kutusunun içeriği ise şöyle belirleniyor;siz seçiminizi yapmadan önce, tahmin edici ne yapacağınızı tahmin ediyor. eğer iki kutuyu birden seçeceğinize karar verirse b kutusunu boş bırakıyor; yok sadece b'yi seçeceğinize karar verirse b kutusuna 1 000 000 tl koyuyor.

 

şimdi burda duruma şöyle bi bakarsak her halükarda elimizde +1000 tl var dolayısıyla tanrı bu durumda bizim seçimlerimizi kestiremiyor diyebilir miyiz ?

veya şöyle düşünelim;dışardan bu durumu izleyen herhangi bir 3. şahsın kendi içinde yaptığı tahminin cevabı nasıl olur ?

hatta işi daha da komplike yapalım;kutu seçiminde iki kişi olsun.

birisi her ikisini de seçmek istesin öteki ise sadece b kutusunu.tanrı eğer her ikisinin de cevaplarını doğru tahmin ettiyse kutuların içi nasıl olacak ?

 

düşünün...

 

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Olayın mantığına göre sadece b kutusunu seçen alçak gönüllü şahış, a ve b kutusunu seçen gözü yükseklerdeki şahıstan daha karlı çıkması gerekiyor.Söz edilen tanrı matematik parametlerelerine sahipse, a kutusunda (eksi) - 499.000 tl, b kutusunda ise 500.000 tl çıkması gerekiyor.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

A kutusunda 1000 tl olduğunu bildiğimize göre hiç düşünmeden B kutusunu seçerdim. Mantıksal olarak işin içine para girmişse, bunun bir yem olduğunu anlar ve hiç yanaşmazdım A kutusuna.

 

Peki Tanrı, bir sinema salonunda aynı filmi defalarca izlemişse, ne olacağını tahmin etmeye çalışır mıydı? Yoksa filmi ezberlemiş olmasın...

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Neden illa para ve kutuları işin içine soktun anlamadım. 'Tanrı her şeyi biliyorsa bizim ne günah işleyeceğimizi de, ne sevap işleyeceğimizi de bilir... Buna rağmen yine de dünyaya atılmış bir avuç şapşalız' düşüncesinin paralelinde bir şey bu. Ben kutulara inanmıyorum, yazıyı paylaşanın bahsettiği kafadaki bir tanrıya da...

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Konunun bir paradoks kavramı içerdiğinden şüpheliyim, ben şuna inanırım ;

 

Bu dünyada ve ahirette yaratılmış ve bizlerden sonra yaratılacak her canlının/cansızın bir var oluş sebebi vardır ve tabii olarak bu varlıkların çoğu farkında olmadan sebep oldukları nedenleri bilmeden yaşarlar. Aslında senaryo çok çetrefilli fakat oyuncuların çoğu birbirlerini tanımadan ve sebep oldukları çoğu şeyi bilmeden hayatlarına devam ediyor.

 

Örneğin bir dikim atölyesinde çalışan abi sabah karısının sıcak koynundan çıkıp işe giderken yolda deng geldiği bir gevrekçiden gevrek alır. Ne gevrekçi o gevreğin üzerine ekilen susamları yetiştiren çiftçiyi tanır, nede gevreği alan adam gevrek karşılığında verdiği paranın hamurunu kağıt haline getirirken kullanılan makinanın üzerindeki civataların sıkıldığı anatarları kullanan abiyi tanır. Bizim dikim atölyesindeki çalışan abi kimin ve nerede yapıldığını bilmediği kumaşı, yine kimin ip haline getirdiğini bilmediği ip ile güzel bir bayan kıyafeti diker, kıyafeti ütüleyen ve poşetleyen genç kız, kıyafetin güzelliğini görür fakat elindeki poşeti kimin imal ettiğini bilmeden paketler, paketi alan kurye teslim ettiği mağazanın aslında satış elemanın bir süre sonra satacağı bu elbiseyi kimin diktiğini bilmez fakat altında hiç bilmediği kişilerin yaptığı araçlar ile teslimatını götürür. Satış elemanının genç bir bayana sattığı bu elbise bir sonraki gün bu genç bayanın hiç tanımadığı kişiler tarafından milyonlarca yoldan geçerek üzerine giydiği elbiseyle erkek arkadaşının gözünde prensesler gibi görünecektir ama ne erkek arkadaşı nede kız o kıyafeti diken işçinin evden çıktıktan sonra aldığı gevrekten bi haber yaşayacaktır.

 

Kısacası takılman gereken yer birbirlerini hiç tanımayan milyarlarca insanın aslında farkında bile olmadan farklı hayatlarda olan parmak izleri olmalı. Şu an bu klavyede kullandığım tuşaların üzerine harfleri basan firmanın bla bla bla :D

 

Esenlikler ...

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Neden illa para ve kutuları işin içine soktun anlamadım. 'Tanrı her şeyi biliyorsa bizim ne günah işleyeceğimizi de, ne sevap işleyeceğimizi de bilir... Buna rağmen yine de dünyaya atılmış bir avuç şapşalız' düşüncesinin paralelinde bir şey bu. Ben kutulara inanmıyorum, yazıyı paylaşanın bahsettiği kafadaki bir tanrıya da...

 

işin içine parayı ve tanrıyı aynı anda sokan ben değilim,paradoksu ben uydurmadım.newcomb paradoksu diye aratırsanız karşınıza çıkar.

ayrıca burda mesele para ve tanrı değil.

ödül ve arzu da olabilir,yerine ne koymak istersen o olur.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Nette hiçbir yerde, konu net olarak ortaya konulmamış. Fakat, anlaşılan o ki, kader-özgür irade sorunsalı var özünde. "Özgür irade varsa, son anda, fikir değiştirebilmeliyiz" sorunsalı.

Özgür irade var mı?" sorusuna felsefe henüz cevap getiremedi. Zamanı ve evreni dışarıdan gözleyen bir varlığı kabul etmeden de, bu sorunsala cevap bulma olasılığımız yok. Zamanın dışında olmak, geçmişi, an'ı ve geleceği, "şu an" da görebilmektir. O zaman, son anda fikir değiştirileceği de önceden biliniyor olur.

 

http://www.msxlabs.org/forum/felsefe/209437-newcomb-paradoksu.html

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Üstteki üyenin dediği gibi özgür iradeyle alakalı bir soru. Bunu sormak için a kutusu b kutusu diye dolandırmaya gerek yoktu bana sorarsan. Ama internette yaptığım ingilizce araştırmalara bakılırsa baya çalışma yapılmış bu konu hakkında

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Nette hiçbir yerde, konu net olarak ortaya konulmamış. Fakat, anlaşılan o ki, kader-özgür irade sorunsalı var özünde. "Özgür irade varsa, son anda, fikir değiştirebilmeliyiz" sorunsalı.Özgür irade var mı?" sorusuna felsefe henüz cevap getiremedi. Zamanı ve evreni dışarıdan gözleyen bir varlığı kabul etmeden de, bu sorunsala cevap bulma olasılığımız yok. Zamanın dışında olmak, geçmişi, an'ı ve geleceği, "şu an" da görebilmektir. O zaman, son anda fikir değiştirileceği de önceden biliniyor olur.Newcomb Paradoksu
bana sorarsanız ben de özgür iradenin olmadığı kanısındayım, en basit örneği doğmam mesela. bunu ben istemedim, belki ailem de daha düzgün birşeyler beklediler ve onlar da umduklarını bulamadı. neyse, kısacası özgür irade yok bana göre. bu konuyu burda açmamın sebebi, bu konu üzerine düşünenler olduğunu bildiğimden, onlara biraz beyin fırtınası yaptırmak hepsi bu bu.
Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

bana sorarsanız ben de özgür iradenin olmadığı kanısındayım, en basit örneği doğmam mesela. bunu ben istemedim

 

Müsadenle ben birşey sorayım? Doğmak istemediğini nereden biliyorsun? Yada nasıl bu kadar eminsin? Hayır mesela ben düşünüyorumda daha 3 gün önce ne giydiğimi bilincim bana hatırlatamıyorken bu kadar emin olmak ne kadar doğru olur?

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

bana sorarsanız ben de özgür iradenin olmadığı kanısındayım, en basit örneği doğmam mesela. bunu ben istemedim, belki ailem de daha düzgün birşeyler beklediler ve onlar da umduklarını bulamadı. neyse, kısacası özgür irade yok bana göre. bu konuyu burda açmamın sebebi, bu konu üzerine düşünenler olduğunu bildiğimden, onlara biraz beyin fırtınası yaptırmak hepsi bu bu.
Kişisel eylemlerle ilgili sadece. Özgür irade yoksa, ottan ne farkımız kalır? :)
Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Müsadenle ben birşey sorayım? Doğmak istemediğini nereden biliyorsun? Yada nasıl bu kadar eminsin? Hayır mesela ben düşünüyorumda daha 3 gün önce ne giydiğimi bilincim bana hatırlatamıyorken bu kadar emin olmak ne kadar doğru olur?

 

elbette hiçbir şeyden kesinlikle emin olamayız.konuyu da madem buna geldi, şöyle söyleyeyim ben yukarıda bize kırmızı ve mavi hap sunmadılar. buna inanmıyorum :)

 

Kişisel eylemlerle ilgili sadece. Özgür irade yoksa, ottan ne farkımız kalır? :)

 

sanırım eksik oldu benim cümlem :)

gerçekten de özgür iradeye inanmıyorum, zaman kavramına da. her şey çoktan oldu bitti ama bize göre halen devam etmekte. eylerimizi, yapacaklarımızı çoktan yaptık ama şu an sadece anlamak için yaşıyoruz diyebiliriz. kısacası özgür irade yok, özgür irade yanılsaması var :)

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

 

 

sanırım eksik oldu benim cümlem :)

gerçekten de özgür iradeye inanmıyorum, zaman kavramına da. her şey çoktan oldu bitti ama bize göre halen devam etmekte. eylerimizi, yapacaklarımızı çoktan yaptık ama şu an sadece anlamak için yaşıyoruz diyebiliriz. kısacası özgür irade yok, özgür irade yanılsaması var :)

"Her şey oldu bitti." olunca işin içine zaman giriyor. Şöyle ifade etsek daha doğru olabilir bence: Geçmiş, an ve gelecek, Tanrı nazarında, sadece "an"dır.
Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

herkesin doğrusu vardır ama gerçek tektir.gerçeğin ne olduğunu bilemediğimizden sizin için doğru olan neyse odur :)
O kadar basit değil işte. "İyilik ve Kötülük Nedir?" konusuna az önce yazdıklarıma bir bak istersen. Koyu grilere dalmak sakıncalıdır.

Gerçeği bilemeyiz; doğrudur ama, çok da uzaklaşırsak, batarız.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Fermi Paradoksu

      , Yer: Uzay ve Gizemleri

    • Özel Görelilik - Kutuya Çubuk Sığdırma Paradoksu

      Uzunluk büzülmesi olayının ilk bakışta çelişkiliymiş gibi görünen yönü, bu kısalmanın karşılıklı olması. Yani, birbirlerine gören hareket eden iki cisimdeki gözlemciler, kendi cisimlerinin normal boyunda, diğerininse kısalmış olduğunu söyler. İki gözlemcinin cisimlerin boyları konusunda farklı görüş sahibi olması bir çelişki olması için yeterli değil. Farklı gözlemcilerin, çevrelerindeki olayları farklı şekilde görmesi, özellikle görelilik kuramında sıkça karşılaşılan, olağan bir durum. A

      , Yer: Bilim & Teknoloji

    • İkiz Paradoksu

      Zaman genleşmesi de, tıpkı uzunluk büzülmesi gibi, ilk bakışta çelişki içeriyor gibi görünüyor. Birbirlerine göre hareket eden iki roket içindeki saatler diğerine göre daha yavaş işler. Daha doğrusu, bu roketlerdeki gözlemciler aslında diğer saatin daha yavaş işlediğini söyler. Bu açıdan görüş birliği içinde değiller. Peki, böyle bir görüş birliğinin olmaması bir sorun mu?Bir sorun olup olmadığını anlamak için bu roketlerdeki saatleri bir araya getirip karşılaştırmak gerekiyor. İşte, ikiz parado

      , Yer: Bilim & Teknoloji

    • Newcomb Paradoksu

      Geleceği tahmin eden yaratığı saf dışı bırakmadığımız ve durumu illa ki determinizm ve özgür irade paradoksu ile ilişkilendirmek istediğimizde, sorun sadece ve sadece insanın canını sıkan bir durumdur. geleceği tahmin eden yaratığı saf dışı etmek yerine, canı sıkılan bir yaratık olan insanı saf dışı bırakır isek, sorun sadece ve sadece sonsuza dek devam eden ve sonsuz süreye ve enerjiye ihtiyaç duyan bir işlem tekrarlamasına dönüşür. geleceği tahmin eden yaratık olarak bir bilgisayar seçtiğimizd

      , Yer: Felsefe

    • Tanrı ' nın paradoksu

      _Tanrının varolduğunu kabul ediyor musun?   _Evet.   _Onun gücünün sonsuz olduğunu kabul ediyor musun?   _Evet.   _Onun herseyi yaratabileceğini kabul ediyor musun?   _Evet.   _Soru:''Bu niteliklere sahip olduğunu kabul ettiğin Tanrı, kendisinin kaldıramayacağı kadar ağır bir kaya yaratabilir mi?   Yaratabilir: O istediği herşeyi yaratabilir.   Yaratamaz: Onun gücü herşeye yeter.   Ya bu şartlar altında böyle bir tanrı yoktur   Ya onun gücü sonsuz değildir   Ya da istediği herşeyi yar

      , Yer: Felsefe

×
×
  • Yeni Oluştur...