Jump to content

Göbeklitepe’de Kafatası Kültü


NizaL

Önerilen Mesajlar

Göbekli Tepe’deki insan kemiklerinde Neolitik dönem kafatası kültüyle bağdaştırılabilecek kasıtlı yapılmış izler bulundu.

 

http://i.hizliresim.com/dBXdRL.jpg

 

(A) Göbekli Tepe’nin haritadaki yeri.

(B) Kafatası parçalarının kazı alanında bulunduğu noktalar.

© Göbekli Tepe anıtsal yapılarının havadan görünüşü.

 

Şanlıurfa’daki 11.000 yıllık sit alanı Göbekli Tepe’de kazı çalışmaları sırasında parçalanmış halde binlerce insan kemiği ele geçti. Bunların arasında üzerinde oluk izleri, delikler ya da aşıboyası izleri olan kafatası parçaları da bulunuyor.

 

Science Advances’ta yayınlanan makaleye göre ele geçirilen üç yetişkin kafatası parçası üzerinde yapılan incelemeler sonucu, bunların ilk önce derisi yüzülüp üzerindeki etlerinden arındırıldığı, ardından da kemiklere çakmaktaşıyla oyuklar açıldığı anlaşıldı. Veriler, kafataslarını etlerinden arındırmanın o kadar da kolay bir iş olmadığını da gösteriyor, çünkü kasların kemiğe bağlandığı yerlerde kemikler üzerinde kazımadan kaynaklanan çok sayıda çizik bulunuyor.

 

http://i.hizliresim.com/4z0o5Q.jpg

 

Göbekli Tepe kafatası kemiklerinin şematik görünümü.

Gri bölgeler kemik parçalarının kafatasının neresine ait olduğunu gösteriyor. Kırmızı işaretlerse çizik ve oyukların konumlarını belirtiyor.

 

Kasten bırakılan işaretler, kafataslarında kazara kalmış izlerden açıkça farklılık gösteriyor. Berlin Alman Arkeoloji Enstitüsünden Julia Gresky, bu üç kafatasındaki kazıma izlerinin kasten yapıldığının belli olduğunu, kemiklerde çok derin izler bıraktığını söyledi. Gresky’e göre Göbekli Tepe’de bulunan bu üç kafatası parçası dünyada bilinen en erken oyulmuş kafataslarını oluşturuyor.

 

Göbekli Tepe’de kazı çalışmaları 1995’te başladı ve kazılarda bugüne kadar sekiz oval yapı açığa çıkarıldı. Bu yapıların ortalarında 5 metreden uzun, insanı andıran T biçimli dikilitaşlar bulunuyor. Yapıların duvarlarında da ortadakilerden daha kısa dikilitaşlar görülüyor.

 

http://i.hizliresim.com/JD3JvB.jpg

 

Kafataslarındaki izlerin yakından görünüşü

 

Kafataslarına belli bir amaçla bırakılan oluk ve delik izleri, dikilitaşlardaki özenle yapılmış insan ve hayvan kabartmalarına kıyasla çok daha sade. Bu nedenle araştırmacılar, kafataslarındaki izlerin sergilenmek için değil, ip bağlanarak asılmasına yardımcı olmak için yapıldığını düşünüyor.

 

Göbekli Tepe’yi ziyaret eden prehistorik insanlar, kafataslarını asarak atalarını anıyor ya da düşmanlarını sergiliyor olabilir. Gresky bunu “ölülerin gücünün canlılara geçtiğini düşünüyorlardı” şeklinde yorumluyor.

 

http://i.hizliresim.com/GD3Al7.jpg

 

Göbekli Tepe insan betimlemeleri

(A) Başı kasıtlı olarak kırılmış insan heykeli (60 cm)

(B) Elinde kafatası tutan insan figürini (26 cm)

© Dikilitaş üzerindeki başsız insan kabartması, sağ altta, bir kolu havada

 

Göbekli Tepe’deki başka buluntular da burayı ziyaret edenlerin kafataslarıyla özel bir ilişkisi olduğu fikrini destekliyor. D yapısındaki dikilitaşlardan birinde, başı olmayan insan betimlemesi görülüyor. Bunun dışında kimi vahşi hayvan betimlemeleri gövdesinden ayrılmış baş olarak yorumlanabilecek yuvarlak şekillerle birlikte resmediliyor. Bazı insan heykellerinin başları kasıtlı olarak kırılırken heykellerden biri gövdesinden ayrılmış baş tutar halde betimleniyor.

 

http://i.hizliresim.com/6NmV0W.jpg

 

Kafatasının tepesindeki delikten geçirilen ip yardımıyla kafatası asılmış olabilir

 

Sit alanında bulunan kafataslarından birinde bulunan delik ve oyuklar, bu kafatasının rahatça asılmasını sağlayacak noktalarda bulunuyor. Açılan oyuklar da kafatası asılıyken etrafını saran ipin kaymasını ve alt çenenin düşmesini engelleyecek şekilde konumlanıyor. “Kafatasını bütün bir obje olarak asmanıza olanak tanıyor” diyor Gresky.

 

Göbekli Tepe, insanlığın avcı-toplayıcılıktan tarımcı bir hayat tarzına geçiş sürecine tarihleniyor. Göbekli Tepe’yi ziyaret eden prehistorik insanlar henüz bitki ve hayvanları evcilleştirmemişler, fakat bu bölge ve çevresinde yerleşerek civardaki kaynaklardan faydalanmışlardı.

 

Makalenin yazarlarından Lee Clare, yerleşik yaşam tarzına geçişin nüfusun artmasıyla yeni zorluklar yaratacağını belirtiyor. Göbekli Tepe de burayı ziyaret eden grupların ortak kimliğini sürdürmelerine yardımcı oluyordu. Kafatası kültü ritüelleri de bunu destekleyen bir unsur olabilir.

 

Makale: Gresky, J., Haelm, J. & Clare, L., 2017. Modified human crania from Göbekli Tepe provide evidence for a new form of Neolithic skull cult. Science Advances, 3(6).

Sample, Ian. Dead heads: Turkish site reveals more evidence of neolithic ‘skull cult’. The Guardian. 28 Haziran 2017

 

Aysel Arslan

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Cadı Kültü ve Ortaçağda Cadı Avı

      Cadılık ateizmdir; ateizm ise en büyük suç ve günahtır. Cadı şeytani araçlar yardımıyla bir şeyi denetlemeye ve yürütmeye “bilinçli” olarak çalışan kimsedir. Bilinçli olması hukuksal olarak cadılığa yargı yolunu açar. (Jean Bodin) Savaşları, veba salgınları, açlığı, sefaleti, vahşiliği ile ortaçağ; çileli, sert, acımasız bir çağdır. Kilisenin yaymak istediği bilgileri adeta unutarak yeni bir düzen kurmak amacıyla hâkimiyetini sağlamlaştırmak istemesi, eski medeniyetlerin, ilkel toplumların

      , Yer: Dinler ve İnanışlar

    • Eski Türklerde Şamanik Ocak Kültü ve Tedavi Şekilleri

      TÜRKLERDE OCAK KÜLTÜ KÜLTÜRÜ – Arşt. Turan Ali ÇAĞLAR   Türklerin kam (Şaman) kültlerinin en önemlilerinden birisi de , OCAK kültüdür, Önem sıralaması yaparsak; Gök tengri, güneş, ay, yer – su, ata kültlerinden sonra, Ocak kültü yer alır.   Kült: Dinsel, inanç duyulan objelere denir.   Eski Türk tarihinde ateş kutsaldır. Yalnız bunu, eski İran dini olan ateşe tapma ile karıştırmamak gerekir. Çünkü eski İran, da ateş, fanatik bir görüşle, her şeyi yaratan güç sayılırken; Türk inancında ateş,

      , Yer: Dinler ve İnanışlar

    • İnançlarda güneş ve ay kültü

      Eski çağlarda insanlar doğanın birçok öğesini kutsallaştırarak, bunlara “tanrısal” nitelikler verirlerken, güneşe öncelik ve üstünlük tanımışlardır.http://www.habercem.com.tr/imgs/0.gif GÜNEŞ Güneş, tüm uygarlık tarihi boyunca, insanlar için hem çok önemli ve değerli bir öğe, hem de aynı önem ve değerde bir simge olagelmiştir. Eski çağlarda insanlar doğanın birçok öğesini kutsallaştırarak, bunlara “tanrısal” nitelikler verirlerken, güneşe öncelik ve üstünlük tanımışlardır. Bu ilkel

      , Yer: Dinler ve İnanışlar

    • Misir’da güneş kültü

      Misir’da uygarlik M.Ö. 4000 ile M.Ö. 3000 yillari arasinda gelismistir. Misirlilar, M.Ö. 3000’lerde hiyeroglif adi verilen bir resim yazisi icat ederek düsüncelerini kaydetmislerdir. Böylece yazili bir mirasa sahip olan Misirlilarin bugüne birakmis olduklari yazili vesikalardan anlasildigina göre, M.Ö. 2500’lerde Günes Tanrisi Re/Ra en önemli tanrilaridir. Heliopolis tanrisi olan Ra, insan biçiminde hayal edilmis ve dünyanin yaraticisi olarak düsünülmüstür. Ra’dan bir kademe asagida olan Osiris

      , Yer: Mısır Mitolojisi

    • Ölüm Ritüelinde Kedi Kafatası Kullanılmış

      1,000 Yıl Önce Peru’daki Ölüm Ritüelinde Kedi Kafatası Kullanılmış   Peru’daki Aşağı Majes Vadisi’ndeki Uraca kazı alanında bir mezarlıkta savaşlarda ödül olarak alınmış ve ritüel amaçlı kullanılmış 12 insan ve bir kedigil kafatası bulundu. Bulunan 12 insan kafası kesildikten sonra derileri yüzülmüş ve taşımak için bir ipin geçebileceği delikler açılmış.   Uraca’da insan kafataslarıyla birlikte, onlarla aynı işlemleri görmüş bir adet kedi kafatası keşfedildi. Kedi kafatasının arkası kırılmış

      , Yer: Bilim & Teknoloji

Arka Oda

Arka Oda

    Chat izniniz bulunmuyor
    ×
    ×
    • Yeni Oluştur...