Jump to content

Tarihte Büyük Yanardağ Felaketleri


NizaL

Önerilen Mesajlar

Yanardağ felaketi, sadece yanardağın lav püskürtmesi sonucu oluşmamaktadır. Yanardağın gaz salınımı bile binlerce insanın ölümüne sebebiyet verebilir. Tarihteki bazı yanardağ patlamaları vardır ki kısa vadeli ve uzun vadeli sonuçlarıyla tam bir felakete dönüşmüştür. Yerin altına gömülmüş şehirler, yitik bir toplum, sıkışmış bedenler...

Bunların hepsi yanardağ felaketlerinin birer sonucudur.

 

1- Vezüv Yanardağı Felaketi (79)

 

k6ZzPy.jpg

 

Vezüv yanardağı, Napolinin doğusunda bulunan 1281 m yüksekliğindeki hala aktif olan bir yanardağdır. Vezüv yanardağı M.S 79 yılında gerçekleşen Vezüv yanardağı felaketi ile bilinir.

 

M.S. 79 yılında patlayan Vezüv yanardağı kısa bir süre içerisinde tüm Pompei'yi toplu bir mezarlığa dönüştürmüştür. 200 bini aşkın insan hayatını kaybetmiştir. 2 gün boyunca süren yanardağı püskürmesi Pompei, Herculaneum ve Stabia kentlerini haritadan silmiştir.

 

Pompei artık yoktu. Yerin 6-7 m altına gömülmüştü. 1711 yılında İtalya'da bir köylü bağda çukur kazıyordu ve birden bir duvara rastladı. Yerin altında neden duvar olabilirdi ki? İşte bu buluntu yerin altında bir medeniyet olabileceğinin ilk ipucuydu.

 

Çalışmaların devamını bölgeye bir su kanalı yapmak için gelen Bomenico Fontana tarafından yürütüldü. Fontana, ilk kazılarını 1709'da Herculaneum'da başlattı ve 1860 yılında kazı işlemi İtalyan arkeolog Giuseppe Fiovelli'ye devredildi. Yıllarca süren kazılar sonucunda kentin ihtişamı ortaya çıktı. Kentin 7 kapısı vardı, muhteşem caddeleri vardı, yüksek sınıfa ait özel evler vardı ve kent duvarlarla çevriliydi. Burada tüm ihtişamıyla bir şehir yaşıyordu ve 2 gün süren patlamanın ardından herşey lavların altında kalmıştı.

 

Fiovelli, 1860 yılında alçı dökme yöntemi kullanarak lavların altında kalan taşlaşmış bedenlerin kalıplarını çıkardı. Lavların altından çıkan figürler oldukça ilginçti, Soylular, köleler, çocuğuna sarılmış anneler, vatandaşlar, hayvanlar hepsi ölüm anındaki şekilleriyle yerin altından çıktı. Bu kalıpların hepsi günümüzde Napoli'deki müzede sergilenmektedir. Bölge, Unesco tarafından Dünya Tarih Miras’ı kapsamında koruma altına alınmıştır.

 

2- Laki Yanardağı Felaketi (1783)

 

g6j0QZ.jpg

 

Laki yanardağı İzlanda'da bulunan ve hala aktif olan bir yanardağdır.

1783 yılında çok büyük bir etkiyle patlayan Laki Yanardağı çevreye müthiş bir bazalt yığını oluşturmuştur. 8 Haziran 1783 yılında patlamaya başlayan yanardağ 7 Şubat 1784'e kadar devam etmiştir. Tahminen atmosfere 8 milyon ton hidrojen florür ve 120 milyon ton kükürt dioksit sanılmıştır. Bu da Avrupa'da "Laki dumanı" olarak adlandırılan hava kirliliğini oluşturmuştur.

 

Patlamanın İzlanda için sonuçları katasrofikdi. Nüfusun %20 - %25'i kıtlık ve florür zehirlenmesinden yaşamını yitirdi. Koyunların %80'i, sığırların %50'si atların da %50'si florürden dolayı hastalanıp öldü.

 

Felakete dönüşen patlamanın Avrupa'daki sonuçları da katastrofikti. 1783 yazı kayıtlara Avrupa'daki en sıcak yaz olarak geçti. O kadar kalın bir sis tabakası vardı ki gemiler limandan ayrılamıyor taşımacılık yapamıyordu. Laki yanardağı patlaması sadece patladığı anda değil sonraki etkileriyle de tam anlamıyla bir felaket yaşattı.

 

3- Unzen Yanardağı Felaketi (1792)

 

PDvWg6.jpg

 

Unzen yanardağı 1792 yılında patlamıştır. Bu patlama Japonya tarihindeki en büyük yanardağ patlaması olarak tarihe geçmiştir. Patlama daha sonraları bir felakete dönüşmüş ve oluşan toprak kaymaları ve tsunamiler nedeniyle 15.000 kişi yaşamını yitirmiştir.

 

4- Tambora Yanardağı Felaketi (1815)

 

9Nv1Or.jpg

 

Tambora, Endonezya'da, Sumbawa'nın kuzey kıyısında bulunan volkanik dağdır. 1815 yılında patlayan Tambora yanardağı son 200 yıllık dilimdeki en büyük yanardağı felaketi olarak adlandırılır. Tambora yanardağı felaketi 90.000 cana mal olmuş ve etkisi birçok kıtada hissedilmiştir. 11.000-12.000 kişi direkt patlama anında, büyük bir kısmı ise patlamadan sonra meydana gelen kıtlık ve hastalıklardan ölmüştür.

 

Patlama çok şiddetli gerçekleşmiştir. Dağın 3.900 m olan yüksekliği patlama sonrasında 2.851 m'ye düşmüştür

1816 senesi "yazsız yıl" olarak anılmış ve stratosfere çıkan kül bulutları neticesinde Amerika ve İngiltere gibi ülkelere yaz mevsimi yoğun kar yağışı olmuştur.

Tambora yanardağı günümüzde aktif değildir.

 

5- Krakatoa Yanardağı Felaketi (1883)

 

pnv3lq.jpg

 

Krakatoa Endozenya'ya bağlı bir adadır. Ada ise kendisiyle aynı isme sahip olan Krakatoa Yanardağı ile meşhurdur.

26 Ağustos 1883'te başlayan patlamaların en kuvvetlileri 27 Ağustos'ta yerel saatle 05:30, 06:44, 10:02, ve 10:41'de gerçekleşenleri olmuşlardır. 1 gün içerisinde tüm adayı yutmuş ve 36.000'den fazla insanın ölümüne sebebiyet vermiştir.

 

Patlama yüzlerce nükleer bombaya eşdeğer bir güçte patlamıştır, açığa çıkan enerji 4 adet tsar bombanın açığa çıkaracağı enerji ile eşdeğerdir. Patlama aynı zamanda modern tarihte duyulan en gürültülü sesi ortaya çıkarmıştır. Patlama sonrası boyları 30m'yi bulan dev tsunamiler ise insan ölümlerinin en büyük faktörlerinden birisi olmuştur.

 

Patlama sadece bulunduğu bölgeyi değil atmosferi de etkilemiştir. Açığa çıkan gazlar atmosferin sıcaklığını 1.2 derece düşürmüş ve çok şiddetli yağmurların oluşmasına sebep olmuştur. Amerika'nın Kaliforniya eyaletinin güney kısmı sellerden kendisini kurtaramamıştır ve bölgede 1883 ve 1884 yılları arası "su yılı" olarak adlandırlmıştır. Ayrıca patlamadan sonra El Nino periyodunu şaşmıştır, o dönem oluşmamıştır.

Patlamalar güneş ışığının yeryüzüne ulaşmasını da engellemiş ve dünya yıllarca olması gerekenden daha karanlık olmuştur.

 

6- Pelee Yanardağı Felaketi (Saint Pierre Felaketi) (1902)

 

dB4dmr.jpg

 

Pelée yanardağı, Karayipler'de, Fransa'ya bağlı Martinique adasında bulunur.

1937 m yüksekliğindeki bu dağ 8 Mayıs 1902'de patlamış ve dakikalar içerisinde St. Pierre kentini tarihe gömmüştür. Patlama sonucunda 30.000 kişi yaşamını yitirmiştir.

 

Patlamadan kısa bir süre sonra bir grup uzma adaya National Geographic Society tarafından araştırma yapmak üzere gönderilmiştir. Bu grup keşfettiklere şey sonrasında hayretler içerisinde kalmışlardır, patlama sonrası sağ kalan 3 kişi vardır. Bunlardan birisi kalın duvarlarla çevrili bir hücrede cezasını çekmekte olan bir mahkumdur, diğeri şehrin sınırında yaşayan bir adamdır, en sonuncusu ise patlama esnasında küçük bir bot ile kaçmaya çalışırken akıntın etkisiyle adanın 3 km ötesine sürüklenen ve baygın bir halde bulunan bir genç kızdır.

 

Patlama sonucunda havaya kül, duman ve yanıcı gazlar salınmıştır bu nedenle kül, gaz ve kızgın bulut saçan yanardağ püskürmeleri saçan yanardağ patlamalarına " Pelee tipi" denilmektedir.

 

7- Santa Maria Yanardağ Felaketi (1902)

 

k6Zzor.jpg

 

Santa Maria yanardağı Guatemala'nın batı bölgesinde bulunur, Gagxanul adıyla da bilinir. 1902 yılından önce 500 yıldır pasif olan yanardağ, 24 Ekim 1902'de suskunluğunu çok büyük bir felaketle bozmuştur. 193.000 km2'lik tarım alanı zarar görmüş, 5000 kişi patlama anında ölmüştür. Uzun vadede ise sıtma hastalığından dolayı ölümler devam etmiştir.

 

8- Kelud Yanardağ Felaketi (1919)

 

LDdzrb.jpg

 

Kelud Yanardağı Endonezya'nın Doğu Cava ilinde bulunan aktif bir yanardağdır.

Bu yanardağın 19 Mayıs 1919'daki patlaması bir felakete dönüşmüştür. Patlama sonucunda çevre dağların tepelerindeki buzullar erimiş, toprak kaymaları oluşmuş ve yanardağdan süzülen laharlar sebebiyle 5100'den fazla kişi yaşamını yitirmiştir.

Yaklaşık 40 km'ye yayılan laharlar 100'e yakın çevre köyü yerle bir etmiştir.

9- Ruiz Yanardağ Felaketi (1985)

 

1EjW5b.jpg

 

Dünya’da Armero Trajedisi olarak da bilinen Ruiz yanardağ felaketi 13 Kasım 1985’te Kolombiya’da gerçekleşmiş ve yaklaşık 25.000 kişinin hayatını kaybetmesine sebep olmuş bir yanardağ patlamasıdır.

 

Kumanday olarak bilinen ve 2 milyon yıldır aktif olan Nevado del Ruiz, Kolombiya’nın Caldas ve Tolima bölgelerinin arasında, başkent Bogota’nın da 129 km batısında yer alan bir yanardağdır. Bu kompozit yanardağ, içinde volkanik kül ve volkanik maddelerden oluşan taşların da bulunduğu lav tabakaları içermektedir. Kolombiyalılar da tarih boyunca, yerli halklar ve çiftçilikle geçimini sağlayan toplulukların yaptığı gibi volkanik oluşumların etrafına yerleşmişlerdir. Bu durumun başlıca sebebi ise volkanik oluşumların organik maddece zengin bir yapıda olması ve tarıma çok elverişli olmalarıdır.

 

10- Ontake Yanardağı Felaketi (2014)

 

Q213qr.jpg

 

Ontake yanardağı, Fuji yanardağından sonra Japonya'daki en yüksek ikinci yanardağdır. 3067 m yüksekliğinde olan Ontake yanardağı, inaktf zannediliyordu ta ki Ekim 1979'da 200,000 tonluk bir külü salana kadar.

 

Ontake Yanardağı 1991 ve 2007 yıllarında da ufak salınımlar yapmıştır.

27 Eylül 2014 Cumartesi günü ise yerel saatle 11:53'te büyük bir patlama yaşandı. En az 40 kişi yaralanmış 32 kişi kaybolmuştu. 7 Ekim'de ise toplam ölü sayısı açıklandı, 54 kişi bu felaketten dolayı yaşamını yitirmişti.

 

Tarihiolaylar

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Müziği kim icat etti, tarihte müziği ilk keşfeden ve yapanlar

      Müzikteki matematiksel gizemi keşfederek yazıya dökmenin ilk temeli Pisagor (Pythagoras, M.Ö. 530-450) tarafından atılmıştır. Biz kendisini okul sıralarından o meşhur dik üçgen teoremi ile hatırlarız ama Pisagor günümüzde ulaştığımız bilim seviyesinin babasıdır. O kendi devrine kadar gelişmiş bütün çalışmaları bir disiplin altında toplamış, geometri, aritmetik, astronomi, coğrafya, müzik ve tabiat bilgisi olarak ayrı ayrı bilim dalları yaratmıştır. Pisagor bilimi, bilim için düşünüyor, bilimin u

      , Yer: Diğer Müzik Türleri

    • Büyük Arkana Kartlarının Temsil Ettiği Kişiler

      Joker: Uranüs. Garip, eksantrik, tahmin edilemez birisi. Büyücü: Merkür. Zeki biri. Laf ebesi, dili etkili kullanan. Azize / Yüksek Rahibe: Ay. Sezgisel biri. Yalan detektörü vardır. İmparatoriçe: Venüs. Gösterişli. Güzellik ve moda sever. İmparator: Koç. Cesur ve ateşli. Dışa dönük ve iddialı. Aziz / Yüksek Rahip: Boğa Burcu. Dayanıklı ve kararlı. Zenginlik potansiyeli. Âşıklar: İkizler. Açılımda basitçe birinin ruh eşiniz olduğunu onaylar. Savaş Arabası: Yengeç. Duygusal o

      , Yer: Tarot

    • Büyük Arkana ile Yıllık Grand Tableau Açılımı

      Büyük Arkana ile Yıllık Grand Tableau Açılımı   Bu açılım büyük arkana ile tüm bir yıla genel bir bakış atmak için kullanılır. Açılımı doğum gününde veya yeni yıl arifesinde yapmak daha iyidir.   Birinci adım: Büyük arkanayı alt alta dört sıra halinde dizin   İlk sıra: Joker’den Âşıklar’a kadar İkinci sıra: Savaş Arabası’dan Asılan Adam’a kadar Üçüncü sıra: Ölüm’den Yıldız’a kadar Dördüncü sıra: Ay’dan Dünya’ya kadar   İkinci adım: Küçük arkanayı karıştırın   Kartları karıştırırken Evr

      , Yer: Tarot

    • Büyük Taarruz

      Sakarya Savaşı'ndan sonra, kamuoyunda ve TBMM'nde taarruz için sabırsızlık baş göstermişti. Gazi Mustafa Kemal Paşa, 4 Mart 1922'de Büyük Millet Meclisi'nin gizli bir toplantısında endişe ve huzursuzluk duyanlara açıklamalar yapmıştı. "Ordumuzun kararı, taarruzdur. Fakat bu taarruzu tehir ediyoruz. Sebebi, hazırlığımızı tamamen bitirmeye biraz daha zaman lazımdır. Yarım hazırlıkla, yarım tedbirlerle yapılacak taarruz, hiç taarruz etmemekten çok daha kötüdür" diyerek bir taraftan zihinlerdeki şü

      , Yer: Tarihi Kişiler ve Olaylar

    • Tarihte Bugün

      İstedim ki her gün aslında bir zamanlar o gün kimler neler yapmış neler olmuş hatırlıyalım     Bu günden başıylım bakalım   5 Ekim 1970 Enver Sedat , Mısır devlet başkanı oldu.       1972 İstanbul'daki Demir Döküm fabrikasında 2500 işçi greve çıktı       1988 Galatasaray futbol takımı Rapid Wien'i kendi sahasında 2-0 yendi ve Avrupa Şampiyon kulüpler kupasında 2. tura yükseldi.       1994 31. Antalya Altın Portakal Film Yarışması sonuçlandı. En iyi kadın oyuncu ödülünü Türkan Şora

      , Yer: Tarihi Kişiler ve Olaylar

Arka Oda

Arka Oda

    Chat izniniz bulunmuyor
    ×
    ×
    • Yeni Oluştur...