Jump to content

Olağanüstü Hal (OHAL) İlan Edilmesi


paganlaw

Önerilen Mesajlar

Birkaç saat önce ülkemizin tamamında olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmiştir. Olağanüstü hal her zaman karşı karşıya gelinen bir durum olmadığından açıklamaya muhtaç bir durumdur. Bu sebeple bu başlığı açarak olabildiğince özet ve fakat kanuni dayanaklarıyla anlatmaya çalışacağım.

 

OHAL'in hangi durumlarda ilan edileceği Anayasa'da (AY) düzenlenmiştir.

 

AY md. 119: "Tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinde, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir."

 

AY md. 120: "Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin ortaya çıkması veya şiddet olayları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Milli Güvenlik Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir."

 

Olağanüstü hal süresince, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda Anayasanın 91 inci maddesindeki kısıtlamalara ve usule bağlı olmaksızın, kanun hükmünde kararnamemeler çıkarabilir. Bu kararnameler Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur (2935 sayılı ve 25.10.1983 tarihli Olağanüstü Hal Kanunu md. 4).

 

AY 91. maddesi olağan (normal) dönemlerde kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarmanın usulünü anlatmaktadır. Orada yer alan şartlar OHAL dönemlerinde çıkarılan KHK'lar bu usüle tabi olmaksızın çıkarılmaktadır. Usule girmiyorum, çok daha kolay çıkarıldığını düşünebilirsiniz. Ayrıca bu KHK'lar Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabi değildir, bu KHK'lar Anayasa'ya usul veye esas yönünden aykırılığı iddasıyla iptali talep edilemez (AY m. 148).

 

OHAL KHK'ları OHAL süresi boyunca ve OHAL ilan esilen yerlerde geçerli olarak çıkarılırlar. Yani süre ve yer kısıtlaması vardır. OHAL tüm ülkede ilan edildiğinden (OHAL kararı resmi gazetede daha yayınlanmadı ama öyle olduğu açıklandı) tüm Türkiye'de ve OHAL kalkana kadar geçerli olacak KHK'lardır.

 

OHAL'de hangi tedbirler alınabilir sorusunun cevabı Olağanüstü Hal Kanunu'nda düzenlenmiştir. AY'nın 120. maddesi gereği OHAL ilan edildiğini düşünürsek (OHAL kararı resmi gazetede daha yayınlanmadı ancak yapılan açıklamalar bu yöndeydi) bahsettiğim kanunun 9 ve 11. maddelerinde alınacak tedbirler açıklanmıştır. Bu tedbirleri alıp almamak tamamen cumhurnaşkanı başkanlığında toplanacak bakanlar kurulu tarafından çıkarılacak KHK'larla belirlenecektir. Yani sayacağım tedbirlerin hepsi alımacak diye şimdiden söyleyemeyiz. Hangi tedbirlerin alınmak istediğini yarından itibaren göreceğiz.

 

OHAL Kanunu'nun 9. maddesindeki tedbirler (kanunun 11. maddesi gereğince bu maddedeki yani 9. maddedeki tedbirler şiddet hareketleri sebebiyle ilan edilen OHAL'lerde de uygulanabilmektedir): "Tabii afet ve tehlikeli salgın hastalıklar sebebiyle olağanüstü hal ilanında, olağanüstü hal ilanını gerektiren hususlar gözönünde bulundurularak aşağıda yazılı tedbirler alınabilir:

 

a) Bölgenin belirli yerlerinde yerleşimi yasaklamak, belirli yerleşim yerlerine girişi ve buralardan çıkışı sınırlamak, belli yerleşim yerlerini boşaltmak veya başka yerlere nakletmek,

 

b) Resmi ve özel her derecedeki öğretim ve eğitim kurumlarında öğrenime ara vermek ve öğrenci yurtlarını süreli veya süresiz olarak kapatmak,

 

c) Gazino, lokanta, birahane, meyhane, lokal, taverna, diskotek, bar, dansing, sinema, tiyatro ve benzeri eğlence yerleri ile kulüp vesair oyun salonlarını, otel, motel, kamping, tatil köyü ve benzeri konaklama tesislerini denetlemek ve bunların açılma ve kapanma zamanını tayin etmek, sınırlamak, gerektiğinde kapatmak ve bu yerleri olağanüstü halin icaplarına göre kullanmak,

 

d) Bölgede olağanüstü hal hizmetlerinin yürütülmesi ile görevli personelin yıllık izinlerini sınırlamak veya kaldırmak,

 

e) Bölge sınırları içerisindeki tüm haberleşme araç ve gereçlerinden yararlanmak ve gerektiğinde bu amaçla geçici olarak bunlara elkoymak,

 

f) Tehlike arz eden binaları yıkmak; sağlığı tehdit ettiği tespit olunan taşınır ve taşınmaz mallar ile sağlığa zararlı gıda maddelerini ve mahsullerini imha etmek,

 

g) Belli gıda maddeleri ile hayvan ve hayvan yemi ve hayvan ürünlerinin bölge dışına çıkarılmasını veya bölgeye sokulmalarını kontrol etmek, sınırlamak veya gerektiğinde yasaklamak,

 

h) Gerekli görülen zaruri ihtiyaç maddelerinin dağıtımını düzenlemek,

 

i) Halkın beslenmesi, ısınması, temizliği ve aydınlanması için gerekli gıda madde ve eşyalarla her türlü yakıtın, sağlığın korunmasında, tedavide ve tıpta kullanılan ilaç, kimyevi madde, alet ve diğer şeylerin, inşaat, sanayi, ulaşım ve tarımda kullanılan eşya ve maddelerin, kamu için gerekli diğer mal, eşya, araç, gereç ve her türlü maddelerin imali, satımı, dağıtımı, depolanması ve ticareti konularında gerekli tedbirleri almak, bu yerlere gerektiğinde elkoymak, kontrol etmek ve bu malları satıştan kaçınan, saklayan, kaçıran, fazla fiyatla satan, imalatını durduran veya yavaşlatanlar hakkında fiilin işleniş şekli veya niteliği de nazara alınarak işyeri bulunduğu mahal için hayati önem taşımadığı takdirde işyerini kapatmak,

 

j) Kara, deniz ve hava trafik düzenine ilişkin tedbirleri almak, ulaştırma araçlarının bölgeye giriş ve çıkışlarını kayıtlamak veya yasaklamak."

 

OHAL Kanunu'nun 11. maddesine göre alınabilecek tedbirler: "Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince olağanüstü hal ilanında; genel güvenlik, asayiş ve kamu düzenini korumak, şiddet olaylarının yaygınlaşmasını önlemek amacıyla 9 uncu maddede öngörülen tedbirlere ek olarak aşağıdaki tedbirler de alınabilir:

 

a) Sokağa çıkmayı sınırlamak veya yasaklamak,

 

b) Belli yerlerde veya belli saatlerde kişilerin dolaşmalarını ve toplanmalarını, araçların seyirlerini yasaklamak,

 

c) Kişilerin; üstünü, araçlarını, eşyalarını aratmak ve bulunacak suç eşyası ve delil niteliğinde olanlarına el koymak,

 

d) Olağanüstü hal ilan edilen bölge sakinleri ile bu bölgeye hariçten girecek kişiler için kimlik belirleyici belge taşıma mecburiyeti koymak,

 

e) Gazete, dergi, broşür, kitap, el ve duvar ilanı ve benzerlerinin basılmasını, çoğaltılmasını, yayımlanmasını ve dağıtılmasını, bunlardan olağanüstü hal bölgesi dışında basılmış veya çoğaltılmış olanların bölgeye sokulmasını ve dağıtılmasını yasaklamak veya izne bağlamak; basılması ve neşri yasaklanan kitap, dergi, gazete, broşür, afiş ve benzeri matbuayı toplatmak,

 

f) Söz, yazı, resmi, film, plak, ses ve görüntü bantlarını ve sesle yapılan her türlü yayımı denetlemek, gerektiğinde kayıtlamak veya yasaklamak,

 

g) Hassasiyet taşıyan kamuya veya kişilere ait kuruluşlara ve bankalara, kendi iç güvenliklerini sağlamak için özel koruma tedbirleri aldırmak veya bunların artırılmasını istemek,

 

h) Her nevi sahne oyunlarını ve gösterilen filmleri denetlemek, gerektiğinde durdurmak veya yasaklamak,

 

i) Ruhsatlı da olsa her nevi silah ve mermilerin taşınmasını veya naklini yasaklamak,

 

j) Her türlü cephaneler, bombalar, tahrip maddeleri, patlayıcı maddeler, radyoaktif maddeler veya yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı eczalar veya diğer her türlü zehirler ve boğucu gazlar veya benzeri maddelerin bulundurulmasını, hazırlanmasını, yapılmasını veya naklini izne bağlamak veya yasaklamak ve bunlar ile bunların hazırlanmasına veya yapılmasına yarayan eşya, alet veya araçların teslimini istemek veya toplatmak,

 

k) Kamu düzeni veya kamu güvenini bozabileceği kanısını uyandıran kişi ve toplulukların bölgeye girişini yasaklamak, bölge dışına çıkarmak veya bölge içerisinde belirli yerlere girmesini veya yerleşmesini yasaklamak,

 

l) Bölge dahilinde güvenliklerinin sağlanması gerekli görülen tesis veya teşekküllerin bulunduğu alanlara giriş ve çıkışı düzenlemek, kayıtlamak veya yasaklamak,

 

m) Kapalı ve açık yerlerde yapılacak toplantı ve gösteri yürüyüşlerini yasaklamak, ertelemek, izne bağlamak veya toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapılacağı yer ve zamanı tayin, tespit ve tahsis etmek, izne bağladığı her türlü toplantıyı izletmek, gözetim altında tutmak veya gerekiyorsa dağıtmak,

 

n) İşçinin isteği, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, sağlık sebepleri, normal emeklilik ve belirli süresinin bitişi nedeniyle hizmet aktinin sona ermesi veya feshi dışında kalan hallerde işçi çıkartmalarını işverenin de durumunu dikkate alarak üç aylık bir süreyi aşmamak kaydıyla izne bağlamak veya ertelemek,

 

o) Dernek faaliyetlerini; her dernek hakkında ayrı karar almak ve üç ayı geçmemek kaydıyla durdurmak,

 

ö) (İptal)

 

p) Anayasanın 121 inci maddesine göre, olağanüstü halin ilanına veya devamına sebep olan hallerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları ve mücavir yurt bölgelerimiz üzerinde cereyan etmesi ve eylemcilerin eylemlerini müteakip komşu ülke topraklarına sığındıklarının tespit edilmesi durumunda, ilgili komşu ülke ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında varılacak mutabakat çerçevesinde, valinin talebi üzerine ilgili komutan, eylemcileri ele geçirmek veya tesirsiz hale getirmek maksadı ile, her defasında Genelkurmay Başkanlığı kanalı ile Hükümetin müsaadesi tahtında, ihtiyaca göre, Kara, Hava veya Deniz Kuvvetleri unsurları ile mahdut hedefli sınır ötesi harekat planlayıp icra etmek."

 

OHAL KHK'ları ile çok bir alanda hakların kısıtlanabilmesi imkanı vardır. Bunun istisnasını ise AY md. 15 oluşturmaktadır. AY md. 15'te yer alan haklara hiçbir şekilde OHAL KHK'ları ile bile dokunulamaz, kısıtlanamaz. Bunlar şunlardır:

"Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler (…)dışında,

kişinin yaşama hakkına,

 

maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz;

 

kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz;

 

suç ve cezalar geçmişe yürütülemez;

 

suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz." (AY m.15)

 

Burada ayrıca belirtmek isterim ki, suç ve cezaların geçmişe yürütülemezliği (makabline şamil olmaması) asla dokunalamayan bir hak olduğundan gündemdeki idam cezası OHAL KHK'larıyla bile getirilse, söz konusu ceza yasal olarak düzenlendiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanamayacağından darbeye teşebbüs eden malum kişiler idam edilemeyecektir. (Lehe olan suç ve ceza içeren hükümlerin geçmişe yürütülmesi konusuna değinmiyorum.)

 

Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin ortaya çıkması veya şiddet olayları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde ilan edilen OHAL'de(OHAL Kanunu md. 3/b), silah kullanma yetkisini sahip bulunan güvenlik kuvvetlerinin teslim ol emrine itaat edilmemesi veya silahla mukabeleye yeltenilmesi veya güvenlik kuvvetlerinin meşru müdafaa durumuna düşmeleri halinde görevli güvenlik kuvvetleri mensupları doğruca ve duraksamadan hedefe ateş edebilirler. (OHAL Kanunu md. 23)

 

İşin özeti budur. Her günümüz bir öncekinden daha güzel olsun temennisiyle...

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Bir Varlığın Tutsak Edilmesi

      Merhaba arkadaşlar. Uzunca bir süredir yaşadığım sorunla ilgili yardımınızı istiyorum. Çocukluğumda geceleri beni korkutan daha sonra büyüyünce benimle telepatik bir iletişim kuran bir varlık var. Bu varlık ile iletişim kurduğum günden sonra, bazen düşüncelerimi kontrol edememe sorunu yaşıyordum. Ilk zamanlar haftada bir iki kere iken son zamanlarda her gün olmaya başladı. Ve ben de bu varlık ile aramda var olan telepatik bağı bitirdim. Fakat ısrarla hâlâ gelmeye devam ediyor. Enerjisini ellerim

      , Yer: Paranormal Varlıklar

    • Stefan Zweig - Olağanüstü Bir Gece ..

      Olağanüstü Bir Gece / Stefan Zweig http://i1.wp.com/cumatanik.com/wp-content/uploads/2016/01/Kitap_8762395.jpg?resize=500%2C500Olağanüstü Bir Gece / Stefan Zweig Özgün Adı: PHANTASTISCHE NACHT Türkiye İş Bankası – Kültür Yayınları Çeviren: İlknur İGAN Sayfa sayısı: 69   Arka kapak: Olağanüstü Bir Gece, seçkin bir burjuva olarak rahat ve tasasız varoluşunu sürdürürken giderek duyarsızlaşan bir adamın hayatındaki dönüştürücü deneyimin hikâyesidir. Sıradan bir pazar gününü at yarışları

      , Yer: Kitap Tanıtımları ve Eleştirileri

    • Tayyip Erdoğan padişahlığını ilan etti

      http://www.haberinyeri.net/d/news/49554.jpg Balyoz davasındaki kararın ardından Tayyip Erdoğan padişahlığını ilan etti. Yeni eğitim sistemi ile ilgili eleştirilere yanıt veren Erdoğan, “Ben padişah mıyım? Padişahım" ifadesini kullandı.   Başbakan Tayyip Erdoğan Padişahlığını ilan etti. Partisinin İstanbul İl Danışma Meclisi Toplantısı’nda konuşan Erdoğan, yeni eğitim sistemi eleştirilerine yanıt verdi. “Ben padişah mıyım padişahım öyleyse size emrediyorum gelin devletinizin başına ge

      , Yer: Gündem

    • Ohal Kapsamında Alınmış Tedbirlere Uymamanın Cezaları

      OHAL kapsamında alınmış tedbirlere uymayan kişilere Kabahatler Kanunu gereğince para cezasının yanı sıra 1 aydan 6 aya kadar hapis cezası da verilebilecek. TBMM’de kabul edilen ve yürürlüğe gören 3 aylık OHAL uygulaması kapsamında alınan önlemlere uymayan vatandaşlara para cezasının yanı sıra hapis cezası da verilebilecek. OHAL’de yapılması yasaklanan fiil ve eylemlere uygulanacak idari para cezası kanunda belirtilmiyorsa 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre işlem yapılacak.     Kabahatler

      , Yer: Gündem

    • Olağanüstü Şahsiyetlerle Karşılaşmalar..

      G.İ.Gurdjieff'in Meetings With Remarkable Men adlı kitabının, ve kitabın aynı adla Peter Brook tarafından çekilen filmin final sahnesi.Yazar ünlü bir mistik olunca,filmin ve müziklerin geneli de bir o kadar gizemli ve güzel.Dileyen filmi youtubeden türkçe alt yazılı seyredebilir...      

      , Yer: İlginç ve Komik Videolar

×
×
  • Yeni Oluştur...