Jump to content

- Psikolojik Savaş Nedir? -


Anafiel girl

Önerilen Mesajlar

Psikoloji: 21.yüzyıl dünyasında çok popülerleşen bir terim halini alan psikoloji; insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Diğer bilimlere kıyasla daha kısa bir geçmişe sahiptir.

Bu kısa süre içinde psikoloji değişik biçimlerde tanımlanmıştır. İlk tanım insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindedir.

Yalnız başına bu tanım süreç geliştikçe yetersiz kalmış ve bu konuda yapılan incelemeler, araştırmalar sonucu psikoloji tanımı daha geniş ve kapsamlı bir hal almıştır.(1)

Bugün ise modern psikoloji ismiyle, sadece davranışı ya da zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalı olarak değil davranışı ve davranışın altında yatan süreçleri bilimsel olarak inceleyen çalışma alanı olarak tanımlanır.

 

Bu tanım doğrultusunda günümüzde psikolojinin bulgularından, çok değişik sahalarda yararlanılmaktadır. “Eğitim alanında, tıp alanında, basın-yayın alanında, ekonomi alanlarında (ve son olarak savaş alanında) psikolojik bilgilerin kullanımı, insanların daha başarılı olmasını sağlamaktadır. Yani psikoloji diyebiliriz ki hayatımızın pek çok alanındaki olayların alt zeminini oluşturmaktadır.

 

Birçok şeye olduğu gibi ne yazık ki psikolojiye de, insanlığa yalnızca hizmet etme temelinde yaklaşılmamış aksine o da diğer bilimler gibi olumsuz yönleriyle de değerlendirilmeye alınmış ve insanlığın aleyhine kullanılmıştır. Bu, bazen asimilasyon gibi bir halkı kendisi olmaktan uzaklaştıran korkunç bir silaha dönüşmekte, bazen de insan tabiatında tahribatı çok yüksek yaralar oluşturup doğru bir tedavi uygulanmadıkça kangrenleşme eğilimi göstermektedir. Psikolojiyi bu çerçevede değerlendirirken Psikolojik Savaşa da: “Klasik anlamdaki savaşın kazanılması veya kaybedilmesinde savaştan sonra da üstünlüğün devam etmesinde yahut sorunların çözülmesinde insanların ruh haline etki ederek sonuç alınması” şeklinde bir tanım getirilebilinir. Daha açık bir dille, zihinsel süreçler ya da davranışlarımızın alt zemini esas alınarak yani somut bir hedef üzerinden değil de zamana yaygınlaştırılmış soyutlar üzerinden oluşturulmak istenen değişikliklerdir denilebilir.

 

Psikolojik Savaş: hedef kitlenin duygu, düşünce ve davranışlarını, kendi amaçları doğrultusunda etkilemek ve değiştirmek amacıyla yapılan planlı propaganda çalışmalarıdır. Ve bugün bu savaşın materyallerini yazılı ve görsel basın, internet, sinema filmleri ve kitaplar gibi benzer araçlar üstlenmiştir.

 

Prusyalı general ve entelektüel Clausewitz’ 1832 yılında yayınladığı "Savaş Üzerine" adlı kitabında şöyle yazmaktadır: “Ludendorff, ‘Topyekün Savaş’ adlı kitabında, savaşın, bir ulusun ve ülkenin tüm toplumu tarafından desteklenmesi gereken ve desteklenen niteliğe dönüştüğünü söyleyerek, savaş stratejisinin bu dönüşüme uygun olarak "topyekün savaş stratejisi" olması gerektiğini söylemektedir. Ludendorff’a göre, savaş eylemi, sadece düşmanın silahlı güçlerine yönelik bir faaliyetle sınırlandırılmamalı; tersine, savaş, düşmanın savaşta direnme gücünü oluşturan tüm toplumsal dayanaklarını da ortadan kaldırmayı esas almalıdır. Bu tanımlamaya göre, yeni savaş stratejisi, düşmanın tüm silahlı güçlerini ve nüfusunu imha etmeyi hedeflemek durumundadır.”(2)

Psikolojik savaşta bir toplumun ruh ve beyni etkilenmeye çalışılır. Bu savaşta amaç tamamen rakibini düşürmek ve onu bitirmektir. Bu hususta tarihin bilinen ilk savaş tekniği kitabının yazarı olan Çinli kumandan Sun Tzu kitabının büyük bir kısmında rakibin psikolojik olarak çökertilmesi üzerinde durur.

 

Bu konuda 2500 yıl önce kaleme alınan bu eserde, Çinli kumandan rakibini sadece askeri yöntemlerle yenik düşürmeyi hedeflememekte, bununla beraber rakibinin gücünü kısıtlayarak onu bir daha karşısına çıkamayacak bir duruma düşürmeyi amaçlamaktadır.

 

Psikolojik savaşın tarihçesini örneklerle beraber incelemeye devam ettiğimizde, II. Dünya Savaşı’nda Amerikan ordusunun yine bu amaçla Almanlara yönelik bildiriler yayımladıklarını görürüz. O bildirilerin içeriği ise şöyleydi: "Önden sarıldın, arkadan kuşatıldın, Alman ordusu, Hitler tarafından gözden çıkarıldın" (3)

 

Burada ifade edilenlerin savaştaki psikolojik süreçlerle ilgili örnekler olduğunu, psikolojik savaşın çok kısmi bir bölümünü yansıttığını belirtmek gerekir. Bununla birlikte günümüzde psikolojik savaşın çeşitli yönleriyle yaşandığını buna örnek olarak da; kültürel, yaşamsal, sosyal, siyasal, teknolojik ve daha birçok alanın dâhil olduğunu ortaya koyabiliriz.

 

Örneğin kültür ihracı yoluyla yapılan psikolojik savaşın örneğini bugün bütün dünya yaşıyor. Birçok kültür yok olmak üzereyken Amerikan kültürü dünyada tek kültür olma yolunda ilerliyor. Hollywood yapımı filmler, blucin, kola ve fast foodlarda insanların yüzyıllara dayanan kültürel dokuları, yaşama biçimleri ve damak zevkleri değiştirilmeye çalışılıyor. Fransa ve İtalya bu durumun farkında olan ülkeler olarak İngilizce’yi günlük yaşamda kullanmıyor, kendi mutfak, sanat ve dillerini böyle koruyabiliyorlar. Kendilerine güveni az, eksiklik duygusu içerisinde yaşayan toplumlar ise propaganda edilen kültürü kabul etmek için para harcamaya başlarlar. Ve zorlayarak değil, sempatik şekilde uygulanan bu yöntem yavaş yavaş sonuç verir.” (4)

 

Çinli General Sun–Tzu, 2500 yıl önce yazdığı kitapta bu konuda bazı tavsiyelerde bulunmuştur bunlara bakmak faydalı olacaktır:

 

1– Hasım ülkelerde iyi olan şeyleri gözden düşürünüz.

2– Hasım ülkelerin hakanlarının başarılarını küçük göstererek şöhretlerine gölge düşürünüz ve zamanı geldiğinde de kendi halkının onları hor görmesini sağlayınız.

3– Adi ve aşağılık kişilerin işbirliğinden yararlanınız.

4– Düşman halkın kendi aralarında olan uyuşmazlık ve kavgalarını yayınız.

5– Hasmınızın geleneklerini gülünç hale getiriniz. (5)

 

 

Bugün hemen hemen tüm dünya üzerinde çeşitli zamanlarda bazı kültürler egemen olmuş ve diğer kültürleri ortadan kaldırmaya yönelmişlerdir. Yaratılış itibariyle her halkın kendine has belli bazı özellikleri bulunmakta ve bu özellikleri onu diğer halk ve topluluklardan ayrı kılmaktadır. Dil, renk, kültür, yaşam biçimi, sosyal yaşam vb çeşitli hususlar bu kapsamda değerlendirilebilir. Özellikle kendi kültürüne sahip çıkan, kendine sahip çıkan ve değerlerini arka plana itmeyen topluluklar bu tip politikalara alet olmamakta ve bir şekilde kendini korumaktadır. Bugün Amerika’nın dünya genelinde ortaya koyduğu bu tip politikalar bilinçli toplumlarda pek de etkili olmazken bilinçsiz ve özgüvensiz toplumlarda toplumun, kendini oluşturan özelliklerini küçük görmesine ve bunları arka plana iterek kendine cazip gösterilen egemen toplumun yaşam biçimini, kültürünü, dilini üstün görüp kendini bu kalıba uydurmaya çalışma çabası olarak ortaya çıkar. Kompleksinden dolayı ne kendi gibi olabilen ne de başkasına benzeyebilen bu tip toplulukların durumu keklik gibi seke seke yürümeye çalışan karganın sonunda hem keklik gibi olamaması hem de artık kendi gibi olamaması hikâyesini hatırlatır bizlere.

 

Psikolojik savaş böylesi çeşitlilikle yaşamımızda devam ederken bu savaş diğer birçok savaş yöntemi gibi yaşamın belli bir sürecini kapsamamaktadır. Yani kısa süreli savaşlar olmamaktadır. Zamana yayılmış bir savaş yöntemi olarak bu bazen birkaç yıl içerisinde sonuç verirken bazen de ömürlük hatta yüz yıllık süreçlerden sonra sonuç vermektedir.

 

 

 

Düşmanı Yenilgiye Hazırlama:

 

Bu savaşta tarafların asıl odaklandıkları nokta düşmanı önceden yenilgiye hazırlamaktır. Bu, birçok yerde ve çeşitli yöntemlerle başvurulan bir nokta olup bazen bir tarafın diğer bir tarafa kendini ve tarafını överek ve bu savaşı nasıl kazanacağını düşmana aktararak olur bazen de tarafların amaçlarını ve bu yolda ortaya koyacakları bazı adımlardan düşmanını haberdar etmesiyle olur. Burada amaç düşmanı psikolojik anlamda tahrip ederek saf dışı etmektir. Bu konuya Amerika’nın Büyük Ortadoğu Projesi örnek verilebilir. Amerika aşamalı olan bu planı bilinçli bir politika gereği tüm dünyaya duyurarak ve yaşama geçirerek, hem tüm dünyada hem de özellikle Ortadoğu halklarında Afganistan’dan başlanarak sırasıyla her seferinde bir Ortadoğu ülkesinin mutlaka işgal edileceğini haber vermiştir. Tabi verilen bu haber doğrultusunda Irak’ta yaşandığı gibi Ortadoğu ülkeleri bunalıma girmiş çaresizce kendilerine demokrasinin(!) ne zaman ihraç edileceğini sabırsızlıkla(!) bekleyen toplumlar olarak adeta idam kararları için gün saymışlardır. Yani ABD önceden bu devletlere “sizi işgal edeceğim buna karşılık yapabileceğiniz bir şey yok boşuna uğraşmayın ” dercesine adeta sıralarını beklemeleri komutunu vermiştir. Böylelikle rakiplerini yenilgiye, kendisini de başarıya hazırlamıştır.

 

 

Psikolojik Savaşa Zemin Oluşturma:

 

Psikolojik savaş taktikleri bazen gözle görülüp elle tutulur bir niteliğe sahip olmadığı için aslen olmayan bir şeyi varmış gibi de gösterebilirsiniz.

 

Psikolojik Savaş Yöntemlerinden Propaganda:

 

Propaganda, bir topluluğun düşüncelerini, duygularını, davranışlarını, tavır ve hareketlerini etki altında tutmak ve onları değiştir-mek amacıyla yayınlanan bilgi, belge, doktrin ve görüşlerdir.

 

Propagandanın amacı, propagandayı yapana doğrudan veya dolaylı fayda sağlamasıdır. Bununla birlikte propaganda ile hasım grubu ekonomik ve politik yalnızlığa itmek amaçlanır. Bir savaşta nihai zafer, düşmanın yenilgiyi kabulüne bağlıdır. Yenilgiyi kabul etmeyen düşman, ileride tekrar sorun oluşturacaktır.

Propagandanın cephanesi söz ve kelimelerdir. Burada hatırlamamız gereken Goethe’nin çok güzel bir sözü var. Goethe, “En güçlü silah, zamanı gelmiş fikirdir.” der. Propaganda yöntemi, gelişigüzel sarf edilen sözler değildir.

 

“Günümüzde artık savaşlar iki devletin ya da devletler grubunun cephede silahlarla çarpışmaları şeklinde olmayıp, hem cephede hem de cephe gerisinde yürütülen birtakım psikolojik faaliyetlerle sürekli bir şekilde devam etmektedir. Çünkü günümüzde artık egemenlik, silah ve kol gücünden çıkarak bilgi ve teknolojinin eline geçmiştir. Bu doğrultuda bilgi ve teknolojiye sahip olup onu en iyi kullananlar hükmetmeyi başaracaklardır. Bu yüzden dünyaya hükmetmek isteyen tüm büyük ve güçlü devletler psikolojik savaşa büyük bir önem vererek kendilerini çağın savaş şekli olan psikolojik savaşa hazırlamaya çalışmaktadırlar. Bu doğrultuda, egemen güçler, kendi çıkarlarını hedef ülkelere onların çıkarları gibi gösterip benimsetebildikleri ölçüde başarılı olabilmektedirler.” (7)

 

Propaganda anlam ve önemini bu 21. yüzyıl dünyasında daha belirgin hatlarla ortaya koydu diyebiliriz. Özellikle bilişim çağı içerisinde bulunmamız ve artık gerek birey gerekse de toplu halde yapılan çalışmaların görünürlüğünü sağlamak başlı başına yapılacak propagandaya kalmış bir durum haline geldi. Örneğin hayatımıza büyük kolaylık sunan otomobillerde bile ev rahatlığını arıyor ve bunun için oto LCD kullanmaya başlıyorsak ya da kıyafetlerimize dökülen her bir leke için ayrı ayrı deterjanlar kullanır hale geldiysek tüm bunlar kapitalizmin ateşli propagandaları sonucu hayatımıza yerleşen materyallerdir.

 

Psikolojik savaşta özellikle hedef her zaman liderlerdir. Liderleri gözden düşürmek için olur olmadık yalanlar bizzat masa başında üretilir.

 

Evet, tüm bu yönleriyle psikolojik savaş bilinçli ya da bilinçsiz hayatımıza sızmış durumda görünüyor. Bunu hem devletler, halklar bazında hem de sosyal yaşamımızdaki kimi tercihlerimizi sorguladığımızda görmekteyiz. Ancak bu savaşı kazanmak ya da kaybetmek elbette ki bizim elimizde. Savaşı kazanmak savaşa karşılık yapılan donanmayla birebir ilişkilidir. Kendimize, kimliğimize, değerlerimize hiçbir komplekse kapılmadan sahip çıktığımız müddetçe bu sahiplenme bizlere bir zırh gibi olacak ve bu yönde gelebilecek tüm yüklenmeler boşa çıkacaktır.

 

 

 

Kaynaklar:

(1) (Doğan Cüceloğlu (1991), İnsan ve Davranışı, "Psikolojinin Tanımı")

(2) (Clausewitz (1832) Savaş Üzerine

(3) (Ümit Yıldırım)

(4) (Prof. Dr. Nevzat Tarhan ‘Psikolojik Savaş’)

(5) (Sun-Tzu) (M.Ö. 6. yy) Savaş Sanatı

(6) Psikolojik savaş örneği "Ay’da petrol var" / Prof. Dr. Ümit Özdağ

(7) (Psikolojik Savaş Teknikleri / Kore Irak Örneği / Nurettin Yıldırım )

(8) (Irak’ta psikolojik savaş (Gökçe Fırat)

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Similar Topics

    • Size Göre Özgürlük Nedir?

      Bence özgürlük kaybedecek bişeyinin kalmaması

      , Yer: Gnoxis Cafe

    • Özgürlük nedir, özgür olmak.

      Özgürlük nedir, özgür olmak ?   Özgür olmanın ne anlama geldiğini fark etmiyoruz. Özgürlüğü, arzularımızdan tamamen çıktığımız zaman ediniriz.   "Özgürlük" dendiğinde, bizler bunun "başkalarının esiri olmamak" anlamına geldiğini zannederiz. Oysa ben başkalarının esareti altındayım; Çalışmam gerekiyor, kendimi belli bir biçimde hissetmem gerekiyor, belli bir şekilde giyinmem gerekiyor, yemeğimi belli bir şekilde yemem gerekiyor, kendimi toplum karşısında saygın tutmam gerekiyor... Özgürlü

      , Yer: Felsefe

    • Karabasan Nedir?

      Halk arasında Karabasan yada Al Karısı şeklinde isimlendirilen olay hakkında 2 inanış mevcuttur.Bazı bilginler bunun cin yada cinlerin eseri olduğunu düşününürler. Bilim adamları ise bunun uyku ile uyanıklık arası bir durumda olduğunu söyler. Çoğunlukla uykudan uyandığınızı sanırsınız. Ancak aslında uyku hali devam eder.Beyin uyandığını düşünür ama vücüt hala uyku halindedir. Bu arada bir çeşit halusunasyon görürsünüz. Herkes de ayrı bir senaryo söz konusudur.   Uyandığınız yada uyandığınızı

      , Yer: Paranormal Varlıklar

    • Enerji nedir ? (Soru)

      Enerji fizik tanımının dışında nedir ? Fikirlerinizi merak ediyorum paylaşırsanız sevinirim.

      , Yer: Evrensel Enerjiler ve Farkındalık

    • Bugün Seni Anlatan Kelime Nedir?

      kendimizi nasıl hissediyorsak onu yazalım arkadaslar ilk ben başlıyım bari   kararsız

      , Yer: Forum Oyunları

×
×
  • Yeni Oluştur...