Konservatuar sınavlarının kabusu şan-kulak
Müzik kulağı var mıdır, yok mudur ? Nasıl anlaşılır ? Sorularına cevap arayalım.
Öncelikle eğer gerçekten çok yeteneksiz olduğumuzu düşünüyorsak asla bu işi yapamayız. Yani en azından şarkı söyleyebiliyor olmamız gerekir. Ama notasında söyleyebilmeliyiz. Yani kasideyi tutturmak denen şeyi iyi bir şekilde yapabilmeliyiz. Eğer bunu yapamıyorsak gerçekten de müzik kulağımız yoktur ve ne yazık ki müzik kulağı sonradan edinilmez, doğuştan olurmuş!!!
Müzik kulağını geliştirmenin en önemli yolu bir müzik aleti çalmaktır.
İlk çalışma olarak yani çalgı konusunda karar vermeden önce olaya nota yoluyla gireceğin için notayı öğrenebileceğin en kolay çalgı olan “blok flüt'le” çalışmalısın. Solfej yapabilmeli, yazı okur gibi nota okuyarak bunları flüt'le çalabilmelisin. Bu en başlarda zor gelebilir eğer notalarla hiç ilginiz yoksa ama emin olun 2 ay sonra yeni bir dil öğrenmiş gibi hissetmeye başlarsınız. Yani notaları yalayıp yutarsın ve bu iş için bence herhangi bir kursa falan gitmeye gerek yoktur. Tek ihtiyacın olan bir flüt ve basit bir nota kitabıdır.
1) Perfect pitch: buna sahip olanlar, duydukları bir sesin hangi notaya karşılık geldiğini bilebiliyorlar.
2) Relative pitch: bizim müzik kulağı dediğimiz olay. İki nota arasındaki aralığı doğru olarak algılama ve tekrarlama yeteneği. Bu sonradan geliştirilebilen bir şey..
Örnek: piyanonun basına oturdun. Sırayla do ve mi notalarını çaldın. Perfect pitch'e sahip adam "do ve mi notalarını çaldın" der. Relative pitch'e sahip adam "iki nota caldın, aralarındaki uzaklık majör uçluydu" der.
Mesela, Do ve mi aynı anda basıldığında çok sevinç coşku uyandıran bir armoni bırakır kulakta. Buradan bunun majör aralık olduğu çıkarılabilir. Mi ve sol aynı anda basıldığına ise hüzünlü duygusal bir armoni bırakır. Buradan minör aralık olduğu çıkarılır. Zaten minörün ve majörün nota aralıklarının birer sabiti olduğundan kaç perde aralığı olduğu da direk hesaplanabilir. Asıl iş 4–5 sesli akor basıldığında akor bileşenlerini tek tek ayırmakta. Bunu yapmak müzik kulağının yanında eğitim de ister...
Rölatif denen kulak yapısı başka bir notayı baz alarak bulan kulaktır: mesela sol notası çaldığında, siz daha önceden bildiğiniz bir mi notasından başlayan bir besteyi düşünüp oradan sola kayarak bulmaya gidersiniz.
Absolut kulak ise onun sol olduğunu bilir. Rölatif kulakları olan herkes bir miktar egzersiz ile nota ayırt edebilir.