Jül Sezar (asıl adı Gaius Iulius Caesar) (12 Temmuz, M.Ö. 100 - 15 Mart, M.Ö. 44), eski Roma'da asker ve siyasetçi, aynı zamanda en bilinen Roma İmparatorlarındandır.
Galya'yı aldıktan sonra, Roma İmparatorluğu'nu Atlas Okyanusu'na kadar genişletmiş ve M.Ö. 55'te Britanya adasını ele geçirmiştir. Büyük İskender'den sonra Antik çağlardaki en başarılı komutanlardan biri olarak kabul edilir.
Sezar adı
Sezar doğarken ölen annesinin karnını kesmek suretiyle doğurtulduğu için "kesilip alınan" anlamına gelen "Ceasar" adını aldığı iddia edilir. Yani bugünkü sezaryen işleminin isim babasıdır.
Sezar'dan sonra gelen imparatorlar bile Romalı olmamalarına rağmen Sezar ismini kullanmaya başlamıştır. Zamanla Sezar kelimesi denizlerin ve karaların tek hakimi anlamını kazanmıştır. Alman İmparatorları, 20. yüzyıl başına kadar "kayzer" ünvanını kullanmışlardır.
Sezar, doğduğu ay Temmuza, aile adı olan Juli(us) ismini vermiştir. Bir çok dildeki takvimde temmuz (İng. July: Temmuz), hâlâ bu isimle ilgilidir.
Pompei İle Kurulan Dostluk Bağı Sonrası Sezar'ın Hayatı ve Roma
Pompei Roma'da kalıp senatoya hakim olacak Ceasar da devletin sınırlarını korumak ve genişletmek amacıyla askerî komutayı ele alacaktır. Yaklaşık 6 yıl süren sefer sonucunda bütün Galya'yı tek bayrak altında toplamayı başaran Galya kralı Vercingetorix'i mağlub eder. Vercingetorix'in Ceasar'a teslim olduğu haberi tüm Roma'ya yayılır ve halkın Sezar'a olan sevgisi artar.
Sezar, Galya'da elde ettiği ganimetlerin bir kısmını halka dağıtır. Bu olay Roma senatosunu Sezar'a karşı cephe aldırır. Senato zamanla Pompei etkiler ve Sezar'a zamanla sırt dönmesini sağlar. Sezar ordusunun büyük çoğunluğunu Galya'da bırakarak sadece 13. lejyonuyla İtalya'ya girer. Pompei ve senatonun büyük çoğunluğu Yunanistan'a kaçar. Fakat Sezar, Yunanistan'daki savaşlar sonucu eski dostunu yenilgiye uğratır.
Pompei'nin destekçilerinden Scipio ve Cato'yu da Kuzey Afrika'da yenen Sezar Roma'ya tek mutlak güç olarak döner. Zamanla kendini senatoya diktatör olarak ilan ettirir. Pek çok ıslahatlar yapar. Ancak Senato'daki muhafazakâr cumhuriyetçi grup, Sezar'ın Cumhuriyet karşıtı bir tiran olduğunu düşunmektedir. En sonunda aralarında manevi oğlu Brutus'ün de olduğu suikastçiler Galya Lejyonlarının Komutanı, Roma Konsülü, Diktatör Gaius Julius Sezar'ı senato girişinde Pompeius heykelinin yanında hançerleyerek öldürür. Öldüren kişilerin başını çeken Brutus ve Cassias kaçmalarına rağmen Roma ordusuna karşı savaşırlar, ancak savaşın bitmesi üzerine her ikisi de intihar eder.
Ölümünden sonra başta katiller affedilir ancak Caesar'ın parasının büyük bölümünü halka bıraktığı anlaşılınca Brutus ve arkadaşları Romalılar'ın tepkisini üzerlerine çekerler ve Yunanistan'a kaçmak zorunda kalırlar.Sezar Roma'nın tek hakimi olunca bütün düşmanlarını İspanya ve Yunanistan'da kılıçtan geçirir.
Sezar, yazar olarak da döneminde ün kazanmıştır.
Tarihte Caesar
'Gemileri yakmak' deyimini tarihe kazandıran kişi olarak geçer Caesar. İşgale gittikleri bir ülkede ordusu rakibin gücü karşısında korkmaya başlayınca, askerlerini bir tepeye çıkarır ve aşağıda kalan birkaç askere gemileri ateşe vermeleri emrini verir. Gemileri gözlerinin ününde yanan askerler şok geçirir. Caesar, "gördüğünüz gibi gemileri yaktık. Artık dönüş yok. Ya bu savaşı kazanırsınız ya da hepimiz burada ölürüz" der. Savaş Caesar'ın ordularının ezici zaferiyle sonuçlanır.
William Shakespeare, 'Julius Cesar' adlı oyununda Caesar'ın son diyaloglarını şöyle anlatır: Caesar, Brutus'e, "sen de mi Brutus" diye sorar, Brustus de "öyleyse yıkıl Caesar" diye cevap verir.
Caesar doğarken ölen annesinin karnını kesmek suretiyle doğurtulduğu için 'kesilip alınan' anlamına gelen Caesar adını aldığı iddia edilir. Yani bugünkü sezaryenin isim babasıdır.
Caesar'dan sonra Roma imparatorları bu ismini kullanmaya başlamıştır. Zamanla Ceasar kelimesi 'denizlerin ve karaların tek hakimi' anlamını kazanmıştır.
İskambil oynanan destedeki karo papazının Julius Caesar'ı temsil ettiği söylenir. Bunun başka bir boyutu daha vardır. Efsaneye göre iskambil kağıtlarını bulan kralı temsil eder karo papazı. Bu kağıtları bulan kral ülkesinde ve dünyada kumarın bu sebeple artmasından dolayı çok üzülür, ama elinden bir şey gelmez. Bunun üzerine kendini suçlu hissedip kollarını kestirir. Destedeki tüm papazların yüzü oyuncuya dönükken, karo papazı utancı nedeniyle oıyuncuya bakmaz ve tüm papazların kolları gövarken, karo papazının kolları yoktur.
'Veni, vidi, vici' ('Geldim, gördüm, yendim') ve 'Alea jesta est' ('Ok yaydan çıktı') lafları da Caesar'a aittir.
