Düşüncenin ilk ortaya atıldığı yaklaşık 50 yıl öncesinden beri, anıların bilerek isteyerek baskılanıp baskılanamayacağına ilişkin tartışmalar sürüyor. Bu, Freud’un yine tartışmalı olan ve acı veren deneyimlerin bilinçsizce bellekten silindiği, istemsizce bastırılmış anılar kavramından farklı. Colorado Üniversitesi (Boulder) araştırmacılarıysa, travmatik ya da fazla duygu yoğunluğuna yol açan olayların bilinçli bir biçimde unutulabileceğini göstermiş bulunuyorlar. Üniversiteden Brendan Depue’yu harekete geçiren, afşırı duygusal travma sonrasında yaşanan bozukluklarda (“travma sonrası stres bozukluğu” gibi), kişilerin beyinlerinde neler olup bittiğini anlama isteği. Depue ve ekibi, yaptıkları çalışmada gönüllülere görüntü çiftleri göstermişler. Resimlerden biri bir yüz, diğeri de duygusal bir tepki oluşturabilecek bir olaya (sözgelimi araba kazası, ya da yaralı bir insan) ait. Görüntü çiftlerini birbiriyle ilişkilendirmeyi öğrendikten sonra gönüllülere yalnızca yüz görüntüleri gösterilip, ilgili diğer görüntüyü düşünme ya da düşünmeme komutu verilmiş. Araştırmacılar, ikinci görüntüyü düşünmemeye çalışan gönüllülerin beyinlerinin daha az etkin olduğunu keşfetmişler. “Sanki ilgili bölgeler bir düğmeye basılıp kapatılmış gibiydi” diye anlatıyor Depue. “Beyin etkinliğindeki düşüş, kişilerin, ezberlenmiş görüntünün kafalarında belirmesini engellemek için başka birşey düşünmeye yönlenmediklerini gösteriyor.” Görüntüleme teknikleri, bu süreç sırasında şalteri kapayan beyin bölgesinin, karar verme ve planlamadan sorumlu “prefrontal korteks” olduğunu gösteriyor. Bu bölgenin denetimiyle, önce görsel bilgiyi işleyen beyin bölgelerinde etkinlik azalıyor, sonra da amigdala gibi duygu merkezlerinin işleyişi baskılanıyor. Depue gönüllülerin isteyerek ‘unuttukları’ bağlantıların daha sonra da pek azının hatırlanabildiğini vurguluyor. Başka araştırmacılar da sonuçlardan etkilenmiş görünüyolar. Oregon Üniversitesi’nden Mike Andersen’e göre de bulgular, kişilerin travmatik anıları önlemek üzere ‘eğitilebilecekleri’ konusunda umut vermekte.
gayet güzel bir konu açmışşın çünkü.
