Her sabah işe gelen çalışanlar attıkları her adımın denetlendiğinin farkında değil..
Mesai saati bitip ofis boşaldıktan sonra, şirkete gelen "yolsuzluk ekibi" bilgisayarları inceliyor, harddisk kopyalarını alıyor, e-mail'leri kopyalıyor. Sabah herşeyden habersiz işe gelen çalışanlar ise attıkları her adımın denetlendiğinin farkında bile değil. Polisiye filmleri aratmayan bu sahne, Türkiye'de vaka başına 3.5 milyon doları bulan şirket içi suiistimallerin saptanması için firmaların başvurduğu son çare.
Yakın bir döneme kadar sadece istihbarat birimleri ile jandarma, polis ve adli tıp gibi kamu kurumlarının başvurduğu kurum içi yolsuzluk suçlarının takibi ve ortaya çıkarılması, şirketler arasında da yayıldı. Finansal verilerdeki tutarsızlık, mali tablolardaki manipülasyonlar, gizli formüllerin çalınması, rakiplere bilgi sızdırma, zimmet ve şantaj mail'leri gibi hızla artan şirket içi yolsuzluk ve suiistimaller karşısında şirketler, mevcut yolsuzlukları ortaya çıkarmak, gelecekte karşılaşılabilecek suiistimalleri ise önleyebilmek amacıyla harekete geçti.
DEDEKTİF GİBİ ÇALIŞIYORLAR
PricewaterhouseCoopers, KPMG ve Ernst&Young gibi denetim şirketlerinin artan talep karşısında yaklaşık son bir yıldır bu alanda vermeye başladığı hizmet, şirketlerin imdadına yetişti. "suiistimal inceleme ve önleme", "adli bilişim çözümleri" ile "usulsüzlük incelemesi ve uyuşmazlık danışmanlığı" gibi farklı isim ve departmanlar altında verilen hizmetlerde, bu bölümlerin özel yetişmiş "yolsuzluk ekipleri" şirketlerin şüpheli çalışanlarını takip ediyor, çalışanların attığı her adım, onlara fark ettirilmeden kontrol ediliyor. Adeta birer dedektif gibi çalışan timler, kişinin hangi siteye girdiğinden bankaların internet sitesinden kimin hesabına para yatırdığına, kestiği faturalardan gönderdiği e-mail'lerin içeriğine kadar çalışanların yaptığı her türlü işlemi denetleyebiliyor.
Ekipler genellikle 2-8 kişilik timler halinde çalışıyor. Gerektiği koşullarda ABD hatta Uzak Doğu'dan uzman takviye ekipler isteniyor. Büyük yolsuzluk olaylarında ekip, takviye uzmanlarla 50 kişiye kadar çıkabiliyor. Bilgisayarların kopyalanması ve tüm işlemlerin denetlenme süresi ise incelenen olay veya departmanın büyüklüğüne göre değişiyor. Örneğin tek bir şüpheli çalışanın sadece e-mail'leri inceleniyorsa işlem birkaç saatte tamamlanabiliyor. Tüm departmanın denetlendiği daha karmaşık süreçlerde ise bu süre 6 haftaya kadar çıkabiliyor. Denetimin çalışanlara hissettirilmemesi gerektiği durumlarda ise tüm bu işlemler gece ofis boşaldıktan sonra yapılıyor. Gündüz ofise gelen çalışanlar hiçbir şey olmamış gibi işlerini yapmaya devam ederken, gece denetim işi tekrar başlayabiliyor.
