Mustafa Kemal Atatürk

[biggang]

Türk asker ve devlet adamı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı (1923-1938). I. Dünya Savaşı sonrası Anadolu'da başlayan ulusal bağımsızlık mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı'nın askerî ve siyasi önderi. Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurucusu ve ilk genel başkanı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1881 yılında, Selanik'te doğdu. Selanik yerlilerinden olan babası Ali Rıza Efendi, Söke'den Selanik'e gelmiş Türkmenlerden "Kırmızı Hafız" lakaplı Ahmet Efendinin oğludur. Annesi Zübeyde Hanım ise 1871 yılında Selanik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş, Hacı Sofi ailesinden Feyzullah Ağa'nın kızıdır.

Mustafa, öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebine başladı. Sonra babasının isteğiyle, yeni bir yöntemle öğretim yapmak üzere Selanik'te açılan, Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti. Bu sırada babasını kaybetti.


nnesi Mustafa'nın eğitim hayatına devam etmesini istediği için, Selanik Mülkiye İdadisi'ne (ortaokul) kaydoldu. Mustafa'nın bu okulda hocasıyla arasında bir tartışma geçince, zaten orada okumasını istemeyen büyükannesi onu derhal okuldan aldı. Askeri Rüştiye elbisesi giyen komşusunun oğluna özenen Mustafa, asker olmasını istemeyen annesinin karşı çıkmalarına rağmen, gizlice, Selanik Askeri Rüştiyesi'nin sınavına girdi. Sınavı kazandığı haberini alan Mustafa annesine karşı bir oldu bitti yapıp, bu okula kaydını yaptırdı. (1893). Bu okulda, Matematik hocası ona Kemal adını verdi.

Selanik Askeri Rüştiyesini başarıyla bitiren Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi'ne (lise) girdi. Burada Fransızca'dan geri kalınca, ilk tatilde Selanik'e gitti ve iki üç ay gizlice Fransız Firerler Okulu'nun özel sınıfına devam ederek, Fransızcasını geliştirdi. Ertesi yıl Manastır Askeri İdadisi'nde, buraya yeni gelen Şair Ömer Naci ile tanıştı ve edebiyatla da ilgilenmeye başladı.


Manastır Askeri İdadisi'ni başarıyla bitiren Mustafa Kemal, İstanbul'a giderek Harp Okulu'nun piyade bölümüne girdi. (13 Mart 1899). Harp Okulu'nun ilk sınıfında az çalışan Mustafa Kemal, diğer iki yılda var gücüyle derslerine sarıldı. 1902'de bu okulu teğmen rütbesiyle bitirdi ve öğrenimine Harp Akademisi'nde devam etti. 1903 yılında Üsteğmen oldu. 11 Ocak 1905 tarihinde de Harp Akademisi'nden mezun olan Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal, staj yapması için Şam'daki 30. Süvari Alayı'na gönderildi.


KRONOLOJİ
1881 - 1912 Yılları

# 19 Mayıs 1881 Mustafa Kemal, Selanik'te doğdu.
# 1893 Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi'ne başladı.
# 1896 Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi'ne girdi.
# 1898 Sivil Polis, Polis Müfettişliği, Süvari Polisi hizmetleri başlatıldı.
# 1899 Deniz Polisi hizmetleri başlatıldı.
# 13 Mart 1899 Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi'ni bitirerek, İstanbul'da Harp Okulu Piyade Sınıfına girdi.
# 10 Şubat 1902 Mustafa Kemal, Harp Okulu'nu teğmen rütbesiyle bitirerek, Harp Akademisi'ne girdi.
# 11 Ocak 1905 Mustafa Kemal, Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisi'nden mezun oldu.
# 5 Şubat 1905 Mustafa Kemal, Şam'da bulunan 5. Orduya atandı.
# 1906 Atina Olimpiyatları'nda Yorgo Alibrantis adlı Türk, Dünya Rekoru kırdı. (1896 yılında yapılan ilk olimpiyata katılan ilk Türk Deliormanlı Koç Mehmet Pehlivan'dır.)
# 1906 Mustafa Kemal, Şam'da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu.
# 1907 Mustafa Kemal gizlice Selanik'e geçip, orada da, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'nin bir şubesini kurdu.
# 20 Haziran 1907 Mustafa Kemal, Kolağası (kıdemli yüzbaşı) oldu.
# 20 Eylül 1907 Mustafa Kemal, Selanik'teki 3. Orduya atandı.
# 1908 Türkiye Olimpiyatlarda ilk kez resmi olarak temsil edildi.
# 1908 Osmanlı Olimpiyat Cemiyeti (Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi) Selim Sırrı Tarcan tarafından kuruldu.
# 23 Temmuz 1908 İkinci Meşrutiyet ilan edildi.
# 17 Aralık 1908 İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra, Meclis-i Mebusan açıldı.
# 1908 Mustafa Kemal, Almancadan Osmanlıcaya çevirdiği, Berlin Askeri Üniversitesi eski müdürlerinden General Litzmann'ın, "Takımın Muharebe Talimi" kitabını yayınladı.
# 13 Nisan 1909 31 Mart Olayı oldu.
# 15-16 Nisan 1909 Mustafa Kemal, 31 Mart (13 Nisan) Olayı üzerine, ayaklanmayı bastırmakla görevli Hareket Ordusu'nun kurmay başkanı olarak, Selanikten İstanbul'a hareket etti.
# 6 Eylül 1909 Mustafa Kemal, Selanik'te 3. Ordu Piyade Subay Talimgahı Komutanı oldu.
# 13 Ocak 1910 Mustafa Kemal, Selanik 3. Tümen kurmay başkanlığına atandı.
# 17-21 Eylül 1910 Mustafa Kemal, Fransa'da yapılan Pikardi manevralarına Türk Ordusu temsilcisi olarak katıldı.
# 1911 Osmanlı Olimpiyat Cemiyeti, Uluslararası Olimpiyat Komitesi üyeliğine kabul edildi.
# 13 Eylül 1911 Mustafa Kemal, geçici olarak Trablusgarb Tümeni Kurmay başkanlığına atandı.
# 27 Kasım 1911 Mustafa Kemal, Binbaşılığa yükseltildi.
# 30 Mayıs 1913 1. Balkan Savaşı sonunda Balkan Devletleri ile Londra Antlaşması imzalandı.
# 11 Haziran 1913 Sadrazam Mahmut Şevket Paşa bir suikast sonucu öldürüldü.
# 12 Haziran 1913 Said Halim Paşa sadrazam oldu.
#14 Kasım 1913 2. Balkan Savaşı'ndan sonra, Yunanistan ile Osmanlı Devleti arasında Atina Antlaşması imzalandı.
# 9 Ocak 1916 Müttefik Kuvvetleri, Çanakkale'den çekildi.
1917 Yılı
• 17 Şubat 1917 Mustafa Kemal, Hicaz Seferi Kuvvetler Komutanlığına atandı; ancak bu görevi kabul etmedi.
• 19 Şubat 1918 Mustafa Kemal, Alman İmparatoru tarafından, birinci rütbeden Kılıçlı Cordon ve Prussu nişanı ile taltif edildi.
• 30 Ekim 1918 Mustafa Kemal Paşa, Yıldırım Orduları Grup Komutanı oldu.
• 30 Ekim 1918 1. Dünya Savaşını, Osmanlı Devleti için, sona erdiren Mondros Mütarekesi Limni adasında imzalandı.
• 31 Ekim 1918 Osmanlı Devleti, 1. Dünya Savaşından mağlup olarak çıktı. Mondros Mütarekesi yürürlüğe girdi.
• 2 Kasım 1918 Enver, Talat ve Cemal Paşalar, beraberindekilerle birlikte, bir Alman gemisi ile yurttan ayrıldılar.
• 29 Kasım 1918 Milli Kongre, İstanbul'da toplandı.
• 30 Kasım 1918 1. Kars Milli İslam Şurası toplandı.
15 Mayıs 1919 İzmir, İtilaf Devletlerinin desteği ile, Yunanlılar tarafından işgal edildi ve ilk silahlı direniş başladı.
• 15 Mayıs 1919 İzmir'in işgalinden 4 saat 10 dakika sonra, Denizli Müftüsü Ahmed Hulusi Efendinin başkanlığında, "Denizli Heyeti Milliyesi" kuruldu.
• 15-16 Mayıs 1919 Damat Ferid Paşa Hükümeti, yeniden kuruldu.

• 4 Ağustos 1919 3. Kafkas Tümeni Komutanı Yarbay Halit (General Karsıalan), Mustafa Kemal Paşa'ya bağlılık telgrafı çekti.
• 4 Ağustos 1919 İsmet Bey Askeri Şûra üyeliğine getirildi.
• 6 Ağustos 1919 1. Nazilli Kongresi toplandı.
• 7 Ağustos 1919 Erzurum Kongresi sona erdi.
• 7 Ağustos 1919 Mustafa Kemal Paşa,Yarbay Halit'in telgrafına karşılık verdi.
• 20-22 Ekim 1919 Mustafa Kemal, İstanbul'dan gelen Bahriye Nazırı (Bakan) Salih Paşa ile Amasya'da görüştü. Amasya Protokolü imzalandı.
• 23 Ekim 1919 Pontus Hareketi (ve Doğu Trakya) için, İstanbul Rumlarca merkez kabul edildi.
• 25 Ekim 1919 1. Anzavur isyanı başladı.
• 26 Ekim 1919 Bayburt'un Hart bucağında, Şeyh Eşref ayaklanması başladı.
• 31 Ekim 1919 Maraş'ta, Sütçü İmam Olayı gerçekleşti.
• 3 Kasım 1919 "Karakol Cemiyeti" adlı direniş örgütü kuruldu.
• 29 Kasım 1919 Maraş'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.
1920 Türkiye, Anvers Olimpiyat Oyunları'na, Dünya Savaşı'nı çıkaran ülkelerden biri olduğu gerekçesiyle çağrılmadı.
• 12 Ocak 1920 İstanbul'da son Meclis-i Mebusan'ı açıldı.

• 15 Şubat 1920 Londra Konferansı'nda, İstanbul'un Türklere bırakılması kararı verildi.
•
• 25 Nisan 1920 İsmet Bey (İnönü), Genelkurmay Başkanlığına getirildi.
• 25 Nisan 1920 T.B.M.M.'de "Muvakkat İcra Encümeni" kuruldu.
• 9 Mayıs 1920 TBMM, İslam dünyasına bir bildiri yayınladı.
• 10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması imzalandı.
• 19 Ağustos 1920 Sevr Barış Antlaşması'nı imzalayanlar ve Saltanat Şûrası'nda olumlu oy kullananlar TBMM'nce vatan haini ilân edildi.
• 24 Ağustos 1920 2. Milli Aşiret Ayaklanması çıktı.
• 5 Aralık 1920 Mustafa Kemal tarafından T.B.M.M.de Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu kuruldu ve kendisi Grup Başkanlığı'na seçildi.
• 9 Aralık 1920 İç ayaklanmaları bastırmak üzere, Merkez Ordusu kuruldu. Komutanlığa Nurettin Paşa getirildi.
• 24 Aralık 1920 Çerkez Ethem'i yola getirmek için, bir örgüt kurulu, Kütahya'ya gönderildi.
• 27 Aralık 1920 Çerkez Ethem Ayaklanması başladı.
• 29 Aralık 1920 Kütahya, T.B.M.M. Kuvvetlerince işgal edildi

[biggang]

#1 Mart 1922 T.B.M.M. 3'üncü toplantı yılına başladı.
# 1 Mart 1922 Rauf Bey, Meclis ikinci başkanı oldu.
# 22 – 26 Mart 1922 Paris Konferansı. İtilaf devletleri, 22 Mart'ta Türklere ve Yunanlılara mütareke önerisinde bulundu.
# 26 Mart 1922 Müttefikler, Sevr Antlaşması'nda bazı değişiklikler önerdi.
# 25 Nisan 1922 İstanbul'da, Garbi Trakya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.
# 29 Temmuz 1922 İstanbul Darülfünunu'ndan, milliyet duygularına aykırı söz ve davranışları dolayısı ile bir bölük müderris çıkarıldı.
# 26 Ağustos 1922 Büyük Taarruz başladı. (saat : 5:30'da topçu ateşi ile)
# 10 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir'e girişi.
# 24 Eylül 1922 Damat Ferid yurt dışına kaçtı.
# 26 Ekim 1922 İsmet Paşa Hariciye vekilliğine getirildi.
# 26 Ekim 1922 Gazi Mustafa Kemal, kendisine "fahri müderrislik" veren İstanbul Darülfünunu Edebiyat Medresesi'ne teşekkür etti.
# 27 Ekim 1922 İsmet Paşa, Batı Cephesi komutanlığından ayrıldı.
# 27 Ekim 1922 Fevzi (Çakmak) Paşa, Batı Cephesi komutanlığına atandı.
# 27 Ocak 1923 Mustafa Kemal'in İzmir'e gidişi.
# 29 Ocak 1923 Mustafa Kemal Paşa, Lâtife Hanım'la evlendi. (5 Ağustos 1925'te ayrılmıştır.)
# 4 Şubat 1923 Lozan Konferansı, önemli noktalardaki uyuşmazlıklar sebebiyle kesildi. (ara verildi)
# 7 Şubat 1923 Mustafa Kemal'in minberden halka hitap edişi.
# 16 Şubat 1923 Lozan Heyeti, İstanbul'a döndü.
# 17 Şubat 1923 Gazi Mustafa Kemal, ikinci defa Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçildi.
# 27 Şubat 1923 T.B.M.M.'nde Lozan Konferansı üzerinde gizli oturumda görüşmeler yapıldı. (6 Mart'da görüşmeler yapıldı. Ankara Hükümetinin karşı barış önerileri, İtilaf Devletleri temsilcilerine 8 Mart'ta verildi)
# 28 Şubat 1923 Mustafa Kemal'e "İstanbul hemşehriliği" payesi verildi.
# 1 Mart 1923 Ali Fuat Paşa yeniden, TBMM ikinci başkanı oldu.
# 2 Mart 1923 İzmir İktisat Kongresi'nde Latin Harflerinin kabulü için verilen önerge, Kongre başkanı Kazım Karabekir tarafından reddedildi.
# 24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması, imzalandı.
# 11 Ağustos 1923 T.B.M.M.'nin ikinci dönemi başladı.
# 13 Ağustos 1923 Gazi Mustafa Kemal, Halk Partisi'ni kurdu.
# 13 Ağustos 1923 Mustafa Kemal ikinci kez T.B.M.M. Başkanlığına seçildi.
# 14 Ağustos 1923 Fethi Bey yeni bir Hükümet kurdu.
# 18 Ağustos 1923 İzmir'den de seçilmiş olan Gazi Mustafa Kemal, Ankara milletvekilliğini kabul etti.
# 23 Ağustos 1923 Lozan Antlaşması'nı T.B.M.M. onayladı.
# 13 Ekim 1923 Ankara'yı "Hükümet Merkezi" yapan kanun kabul edildi.
# 29 Ekim 1923 Cumhuriyet ilân edildi. Gazi Mustafa Kemal Paşa gizli oyla oybirliği ile Cumhurbaşkanı seçildi.
# 30 Ekim 1923 Cumhuriyet'in İlk Hükümetini, Başvekil sanı ile İsmet (İnönü) kurdu.
# 2 Ocak 1924 T.B.M.M.'nde "Hafta Tatili Hakkında Kanun" kabul edildi. (O güne değin hafta tatili zorunluluğu yoktu.)

# 1 Mart 1924 Gazi Mustafa Kemal Kastamonu'da, Şapka ve Kıyafet Devrimini başlattı.
# 20 Nisan 1924 Yeni Anayasa kabul edildi.
# 22 Ağustos 1924 Kadınlarımızın yargıçlığa atanmak istemeleri.
# 1 Aylül 1924 Ankara'da Musiki Muallim Mektebi kuruldu.
# 22 Eylül 1924 Gazi Mustafa Kemal Samsun'da, İstiklal Ticaret Mektebi'nde öğretmenlerle yaptığı konuşmada: "Dünyada her şey için medeniyet için, hayat için, muvaffakiyet için, en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlmin ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir" dedi.
# 10 Kasım 1924 Halk Fırkası, "Cumhuriyet Halk Fırkası" adını aldı.
# 17 Kasım 1924 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.

[biggang]

# 3 Ocak 1925 Türkiye-Letonya dostluk antlaşması (Varşova) yapıldı.
# 11 Ocak 1925 Mustafa Kemal Paşa'nın Birinci İnönü Zaferi'nin Dördüncü Yıldönümü dolayısıyla Konya'da bir konuşma yaptı ve bu zaferin inkılâp tarihimizin bir sayfası olduğunu belirtti.
# 11 - 15 Şubat 1925 Doğu'da Şeyh Sait ayaklanması başladı.# 16 Şubat 1925 Türk Hava Kurumu (Türk Tayyare Cemiyeti adı ile) kuruldu.
# 17 Şubat 1925 Âşar kaldırıldı.
# 25 Şubat 1925 Dinin siyasete alet edilmemesi hakkındaki kanunun kabul edildi.# 2 Mart 1925 Fethi (Okyar) kabinesi istifa etti. İsmet (İnönü) 3 Mart'ta Hükümeti kurdu. (Bu olay da Şeyh Sait Ayaklanmasına bağlıdır)
# 4 Mart 1925 Takrir-i Sükun (huzur ve güveni sağlama, anarşiyi önleme) Kanunu TBMM de kabul edildi.
# 23 Kasım 1925 Şuray-ı Devlet (Danıştay) yeniden kuruldu.
# 25 Kasım 1925 Şapka Kanunu çıktı.
# 30 Kasım 1925 Tekke ve Zaviyeler ile türbelerin kapatılmasına ve türbedarlar ile bazı ünvanların men ve ilgasına dair kanun yürülüğe girdi.# 8 Aralık 1925 Maarif Vekaleti "Türk Birliğini Parçalamaya Çalışan Cereyanlar" üzerine bildiri yayınladı. (Kürt, Laz, Çerkez, Kürdistan, Lazistan adlarının kullanılmaması, bu konularda mücadele edilmesi)
# 9 Aralık 1925 T.B.M.M.'nde "Yerli Kumaştan Elbise Giyilmesine Dair Kanun" kabul edildi.
# 26 Aralık 1925 Milletlerarası saat ve takvimin kabulü hakkında Kanun kabul edildi.
# 17 Şubat 1926 Medeni Kanunu'nun Kabulü (Kadının medeni haklara kavuşması, çok evliliğin yasaklanması, hukuk düzeninin çağdaşlaştırılması)
# 1 Mart 1926 Yeni "Türk Ceza Kanunu" kabul edildi.
# 3 Mart 1926 T.B.M.M.'de "Hakimler Kanunu" kabul edildi.
# 2 Haziran 1926 T.B.M.M'de Genel Nüfus Sayımı konulu kanun kabul edildi.

[biggang]

• 1928 Amsterdam Olimpiyatları başladı. (İlk dördüncülüğümüzün alınması. Tayyar Yalaz)
• 8 Ocak 1928 Adliye Vekili Mahmut Esat (Bozkurt) Ankara Türk Ocağı'nda Latin Harfleri konusunda konuştu.
• 16 Ocak 1928 T.B.M.M'I, Ticaret ve Zıraat vekaletlerinin, İktisat vekaleti olarak birleştirilmesini sağlayan kanunu kabul etti.
• • 31 Ocak 1928 Türk Maarif Cemiyeti (Türkiye Eğitim Derneği) kuruldu.
• 3 Şubat 1928 Hutbe İstanbul'da Türkçe okunmaya başlandı.
• 10 Nisan 1928 Anayasa'nın dinle ilgili maddeleri kaldırıldı. • 16 Nisan 1928 İlk Divan-ı Ali Kararı alındı. Eski Bahriye Vekili İhsan (Topçu) ile Dr. Fikret Divan-ı Ali mahkum oldular.
• 19 Mayıs 1928 T.B.M.M'de "Yüksek Mühendis Mektebi Kanunu" kabul edildi.
• 20 Mayıs 1928 Gazi Mustafa Kemal Sarayburnu'nda Türk Harfleri hakkındaki nutkunu söyledi.
• 23 Mayıs 1928 T.B.M.M'de "Damga Resmi Kanunu" kabul edildi.
• 24 Mayıs 1928 Latin asıllı Türk rakamları kabul edildi.
• 28 Mayıs 1928 Millet Mekteplerinin açılması kanunu kabul edildi. Türk Vatandaşlığı Kanunu kabul edildi. •
• 11 Ağustos 1928 Dolmabahçe'de alfabe dersi verildi.
• 25 Ağustos 1928 Ankara'da toplanan dördüncü Muallimler Birliği Kongresi'nde öğretmenler, yeni Türk Harfleri'ni öğretecekleri konusunda ant içtiler.
• 21 Eylül 1928 Gazi Mustafa Kemal, başvekalete gönderdiği yazıda Türk Harfleri'nin kolaylıkla uygulanması konusunda direktif verdi.
• 29 Eylül 1928 Yeni Türk Harfleri Marşı yayımlandı.
• 1 Kasım 1928 Türk Harfleri'nin kabulü. (Latin asıllı)

[biggang]

#• 30 Ocak 1930 Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti (Ulusal Ekonomi ve Araştırma Kurumu) kuruldu.
• 1 Şubat 1930 Kayseri - Şarkışla Demiryolu işletmeye açıldı. (30 Ağustos'ta : Ankara - Kayseri - Sivas Demiryolunu İsmet (İnönü) Sivas'ta açtı.)
• 1 Şubat 1930 T.B.M.M. 'nde "İstatistik Umum Müdürlüğünün Vazife ve Selahiyetleri Hakkında Kanun" kabul edildi. (1962'de Devlet İstatistik Enstitüsü'ne dönüştürülmüştür.)
• 20 Şubat 1930 Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu kabul edildi.
•[color="Red"] 31 Mart 1930 Afet (İnan) Hanım, partiye yazılan ilk kadın üye oldu.
• 3 Nisan 1930 Türk kadınına seçme ve seçilme hakkını da tanıyan "Belediye Kanunu" T.B.M.M'nde kabul edildi. [/COLOR ( Bir de Avrupa'da Kadina Bu hak ne zaman verilmis bir bakalim ki Atamizin kiymetini daha iyi anlayalim, Tarihten bu güne edinilen bilgilere göre; Kadınlara seçme ve seçilme hakkı, dünyada ilk kez 1788'de ABD'de verildi. Almanya 1919'da, İngiltere de 1929'da bu ülkeyi izledi. Türkiye'de ise kadınlar, seçme ve seçilme hakkını birçok Avrupa ülkesinde yaşayan hemcinslerinden önce aldı.Diğer Avrupa ülkelerinin durumuna bakıldığında; Fransa ‘da kadınlar 1944’de, Yunanistan’da kadınlar 1952, İsviçre’de kadınlar 1974’de seçme ve seçilme hakkını uzun mücadeleler sonucunda elde etmişler. AB’ye üye ya da aday ülkeler arasında parlamentoda kadın milletvekili oranın en düşük olduğu ülke Türkiye. İsveç parlamentosundaki kadın oranı yüzde 45.3 ile Türkiye’nin yaklaşık 11 katı. Türkiye’ye en yakın olan Macaristan’da oran yüzde 10.4, Malta’da yüzde 9.2. Dünya ülkeleri sıralamasında Türk Kadınlarının parlamentoya girebilme oranının %4.4 ile Kenya, Romanya, Cezayir, Sri Lanka, Raunda gibi ülkelerin çok gerisinde kalmıştır.)
• 24 Nisan 1930 T.B.M.M'nde "Umumi Hıfzısıhha Kanunu" kabul edildi.
• 29 Nisan 1930 İlk Türk Kadın Yargıçlar (Nezahet (Güreli), Beyhan Hanım) Asliye Mahkemesi üyeliğine atandı.
• 22 Mayıs 1930 Gazi Mustafa Kemal'e T.B.M.M'nce altın bir alfabe levhası sunuldu. (Bu Levha, Anıt - Kabir müzesindedir.)
• 22 Mayıs 1930 T.B.M.M'de "Askeri Ceza Kanunu" kabul edildi.
• 9 Haziran 1930 T.B.M.M'de "Tütün İnhisarı Kanunu" kabul edildi.
• 11 Haziran 1930 T.B.M.M'de "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu" kabul edildi.
• 20 Haziran 1930 İran sınırını geçen eşkiyanın dürtüsü ile Ziylan bucağında gericilik hareketi başladı. (1930 Doğu Ayaklanması)
• 18 Temmuz 1930 Ankara Etnoğrafya Müzesi halka açıldı.
• 12 Ağustos 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. (Lideri Fethi (Okyar) Gericilerin Fırka'ya sızması sonucu, Fırka 17 Kasım'da kendi kendini feshetti.)
• • 29 Eylül 1930 Adana'da "Ahali Cumhuriyet Fırkası" kuruldu. (Abdülkadir Kemali Öğütçü 29 Eylül'de, Edirne'de "Türk Cumhuriyet Amele ve Çiftçi Fırkası'nın kurulmasına izin verilmedi)
• • 17 Kasım 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti.
• 23 Aralık 1930 Menemen'de İnkılaplar aleyhine ayaklanma çıktı. Öğretmen yedeksubay Kubilay şehit edildi.
• 16 Mart 1931 İlk kadın Operatör Dr. Suat, Haseki Nisa Hastanesi'nde sınav vererek uzmanlık belgesi aldı.
• 23 Mart 1931 "Türkiye'de İlk Tahsillerini Mektepte Yapacak Türk Vatandaşı Çocukların Türk Mekteplerine Girmelerine Dair, 23 Eylül 1911 Tarihli Tedrisat-ı İptidaiye Kanunu'na Müzeyyel Kanun" T.B.M.M'de kabul edildi.
• 26 Mart 1931 Ölçüler Kanunu kabul edildi.
• 10 Nisan 1931 Ankara'da Türk Ocakları Fevkalade Kurultayı toplandı. Türk Ocakları'nın lağvını kabul etti. (1949'da yeniden kuruldu.)
• 12 Nisan 1931 Mustafa Kemal Paşa'nın direktifiyle Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kuruldu. (Türk Tarih Kurumu)
• 20 Nisan 1931 C.H.F. Genel Başkanı Gazi Mustafa Kemal imzası ile yayınlanan seçim bildirisinde "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" ilkesi de yer aldı.
• 4 Mayıs 1931 Irak Kralı Emir Faysal Ankara'da Mustafa Kemal'i ziyaret etti.
• 4 Mayıs 1931 T.B.M.M''nin VI. Dönem Fevkalade toplantısında Gazi Mustafa Kemal üçüncü kez Cumhurbaşkanlığına seçildi.
• 10 - 18 Mayıs 1931 C.H.F.'nın Üçüncü büyük kurultayı toplandı.
• 19 Temmuz 1931 Mustafa Kemal Paşa Ankara'da Türk Tarih Kurumu toplantısına başkanlık etti.
• 25 Temmuz 1931 T.B.M.M'de "Matbuat Kanunu" kabul edildi.
• 26 Ekim 1931 Gazi Mustafa Kemal, İkinci Balkan Konferansı'nın son toplantı gününde üyelerle konuşmasında şunları söyledi : "İnsanları mesut edeceğim diye onları birbirine boğazlatmak gayr-ı insani ve son derece teesüfe şayan bir sistemdir."

•
• 1932 Polis Teşkilat Kanunu kabul edildi.
• 15 Ocak 1932 Samsun'da Atatürk Anıtı açıldı.
• 22 Ocak 1932 İstanbul'da Yerebatan Camisinde ilk kez Türkçe Kur'an, Hafız Yaşar (Okur) tarafından okundu. (İstanbul'da ilk Türkçe hutbe : 3 Şubat 1928)
• 28 Ocak 1932 Balkan Konferansı İstanbul'da açıldı. (31 Ocak'ta kapandı)
• 1 Mayıs 1932 Ankara'da Milli Sanayi Sergisi açıldı.
• 22 Mayıs 1932 Adana Ağır Ceza Mahkemesi, Ağrı Dağı bölgesindeki ayaklanmaya katılanlardan 34 kişiyi idama mahkum etti.
• 2 Temmuz 1932 Ankara Halkevi'nde birinci Türk Tarih Konferansı toplandı.
• 12 Temmuz 1932 Mustafa Kemal Paşa'nın direktifiyle Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin kuruldu. (Türk Dil Kurumu)
• 18 Temmuz 1932 Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan İstanbul Müftülüğü'ne yazılan özel - 636 sayılı yazı ile ezan ve kametin birkaç ay içinde Türkçe okunacağı bildirildi. (16 Haziran 1950'de, D.P. İktidarı, TCK'nın ilgili maddesinde değişiklik yaparak ezanın Arapça okunmasına olanak verdi)
• 18 Temmuz 1932 Türkiye Milletler Cemiyeti'ne üye oldu.
• 27 Temmuz 1932 İzmir'de Gazi Mustafa Kemal'in heykeli, İsmet (İnönü)'nün konuşması ile açıldı.
• 30 Temmuz 1932 Türkiye parasızlıktan dolayı Amerika'da yapılan Olimpiyatlara katılamadı.
• 31 Temmuz 1932 Türkiye Güzellik Karliçesi Keriman Halis (Atatürk'ün verdiği ad : Ece) Belçika'da yapılan yarışmada Dünya Güzellik Kraliçesi seçildi.
• 13 Kasım 1932 Dr. Müfide Kazım ilk kadın Hükümet Tabibi oldu.
• 3 Aralık 1932 Türk Dil Kurumu ilk başkanı Samih Rıfat öldü.
• 12 Aralık 1932 Adile Ayda ilk kadın Dışişleri memuru seçildi
• 3 Şubat 1933 İstanbul - Ankara arasında ilk uçak seferi denemesi yapıldı.
• 7 Şubat 1933 İstanbul'da camilerde ezan ve kametin Türkçe olarak okunmaya başlanması.
• 25 Şubat 1933 İstanbul'da yüksek öğrenim gençliği; şirket memurlarından birinin Türkçe konuşmasına Fransız müdürün kızması üzerine, Vagon - Lit binası önünde gösteri yaptı.
• 15 Nisan 1933 Samsun - Çarşamba Demiryolu işletmeye açıldı.
• 22 Nisan 1933 Türkiye Cumhuriyeti ile, Osmanlı Düyunu Umumiyesi hamilleri (alacaklılar) arasında, Paris'te borçların saptanması ve ödeme şekli hakkında anlaşma imzalandı.
• 31 Mayıs 1933 T.B.M.M'de "İstanbul Darülfünunu'nun Ilgasına ve Maarif Vekaletince Yeni Bir Üniversite Kurulmasına Dair Kanun" kabul edildi. (İstanbul Üniversitesi 1 Ağustos'da açıldı; 18 Kasım'da derslere başlandı. 31 Mayıs Darülfünun'un kaldırıldığı gündür)
• 3 Haziran 1933 Sümerbank'ın kurulmasını öngören Kanun T.B.M.M'de kabul edildi.
• 8 Haziran 1933 Halk Bankası'nın kurulmasını öngören Kanun T.B.M.M'de kabul edildi.
• 10 Haziran 1933 "Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü Kanunu" T.B.M.M'de kabul edildi. (Açılış : 30.10.1933. Enstitü, 30 Haziran 1948 günlü "Üniversiteler Kanununa ek kanun"la Ziraat ve Veteriner Fakülteleri olarak Ankara Üniversitesi'ne bağlandı.
• 11 Haziran 1933 "Cumhuriyet İlanının Onuncu Yıldönümü Kutlama Kanunu" T.B.M.M'de kabul edildi.
• 11 Haziran 1933 T.B.M.M'de "Belediyeler Bankası Kanunu" kabul edildi.
• 20 Haziran 1933 Milli Eğitim Bakanlığı, üniversitede bir İnkılâp Enstitüsü açılması hakkında karar aldı.
• 4 Ekim 1933 Türk İnkılap Enstitüsü'nde ilk İnkılap dersi Milli Eğitim Bakanı Yusuf Hikmet (Bayur) tarafından verildi.
• 4 Ekim 1933 Gazi Mustafa Kemal Cumhuriyet'in onuncu yıldönümü dolayısıyla tarihi nutkunu söyledi.
• 26 Ekim 1933 Türk kadınlarına Köy İhtiyar Heyetlerine seçme ve seçilme hakkı tanındı.
• 26 Ekim 1933 T.B.M.M'de "Af Kanunu" kabul edildi.
• 29 Ekim 1933 Cumhuriyet'in Onuncu Yılı kutlandı.
• 4 Kasım 1933 Mustafa Kemal Paşa'nın Selanik'te doğduğu ev müze haline getirildi.
• 18 Kasım 1933 Yeni İstanbul Üniversitesi açıldı.
• 1 Aralık 1933 İktisat Vekaleti'nin hazırladığı, T.C. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı Başbakanlığa sunuldu.
• 9 Şubat 1934 Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya arasında Balkan Antantı imzalandı.
• 4 Mart 1934 İstanbul Üniversitesi'nde Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü öğretime başladı.
• 20 Mart 1934 Başvekil İsmet (İnönü) Paşa Ankara Halkevi'nde devrim tarihi dersi verdi.
• 4 Nisan 1934 Ankara'da Türkiye - Çin dostluk antlaşması imzalandı.
• 3 Mayıs 1934 Kayseri uçak fabrikasında yapılan ilk uçaklardan biri Ankara'ya uçtu.
• 14 Haziran 1934 T.B.M.M'de "İskan Kanunu" kabul edildi.
• 16 Haziran 1934 İran Şehinşahı Rıza Pehlevi Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyaret etti.
• 21 Haziran 1934 Soyadı Kanunu kabul edildi.
• 2 Temmuz 1934 "Basma, Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu" yürürlüğe girdi.
• 13 Ağustos 1934 Bakırköy bez fabrikası açıldı.
• 18 Ağustos 1934 Dolmabahçe Sarayı'nda İkinci Türk Dil Kurultayı toplandı.
• 24 Kasım 1934 Mustafa Kemal Paşa'ya ATATÜRK soyadı verilmesi hakkındaki kanunun kabul edildi.
• 24 Kasım 1934 Ayasofya Camisinin müze olması, Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edildi.
• 26 Kasım 1934 Efendi, Bey ve Paşa gibi lakap ve unvanların kaldırıldığına dair kanunun kabulü.
• 26 Kasım 1934 İsmet Paşa "İnönü" soyadını aldı.
• 3 Aralık 1934 Hangi dine mensup olursa olsun, din adamlarının mabet ve ayinler dışındaki dini kisve taşımalarının yasaklanmasına dair kanun kabul edildi.
• 5 Aralık 1934 Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkının verildiğine dair kanunun kabul edildi.
• 1 Ocak 1935 İstanbul Ruhtım Şirketi Devletçe satın alındı.
• 2 Şubat 1935 Ayasofya Müzesi halka açıldı.
• 18 Şubat 1935 "Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanunun Tatbik Suretini Gösterir Nizamname" yayınlandı.
• 1 Mart 1935 Atatürk dördüncü kez Cumhurbaşkanlığına seçildi.
• 1 Mart 1935 İlk kadın milletvekillerinin katıldığı beşinci dönem T.B.M.M çalışmalarına başladı.
• 1 Mart 1935 Kayseri'de Atatürk Heykeli açıldı.
• 9 Nisan 1935 2/2295 sayılı kararname ile ordudaki rütbe adlarının yeni karşılıkları (bugünkü adları) saptandı.
• 18 Nisan 1935 İstanbul'da Milletlerarası Kadınlar Kongresi toplandı.
• 27 Mayıs 1935 T.B.M.M'de "Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun" kabul edildi.
• 14 Haziran 1935 "Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat ve Vazifelerine Dair Kanun" T.B.M.M'de kabul edildi.
• 14 Haziran 1935 T.B.M.M'de "Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanun" kabul edildi.
• 14 Haziran 1935 T.B.M.M'de "Elektrik İşleri Etüt İdaresi Teşkiline Dair Kanun" kabul edildi.
• 13 Ekim 1935 Türkiye Mason Locaları, İçişleri Bakanlığınca kapatıldı.
• 21 Ekim 1935 Çerkez Ethem ve kardeşlerinin Atatürk'e hazırladığı suikast üzerine İstanbul Üniversitesinde gençlik, protesto mitingi yaptı.
• 9 Ocak 1936 Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Atatürk tarafından açıldı.
• 20 Ocak 1936 Ankara'da toplanan Endüstri Kongresinde İkinci Beş Yıllık Sanayi Planının esasları kabul edildi.
• 6 Şubat 1936 Beyaz Olimpiyatlarda ilk kez Türk Bayrağı dalgalandı. (Garmisch Parten - Kirchen Olimpiyatları).
• 9 Nisan 1936 İstanbul Telefon Şirketi satın alındı.
• 6 Mayıs 1936 Ankara'da Devlet Konservatuarı kuruldu.
• 29 Mayıs 1936 Türk Bayrağı Kanunu kabul edildi.
• 1 Haziran 1936 T.B.M.M'de "Bankalar Kanunu" kabul edildi.
• 8 Haziran 1936 Sosyal Haklar ve Sosyal Güvenlik açısından ilk önemli adım olan "İş Kanunu" kabul edildi
• 20 Temmuz 1936 Montrö Boğazlar Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Boğazlar tamamen Türk hakimiyetine geçti. Türk askerleri "gayri askeri" adı verilen bölgelere girdi.
• 11 Ağustos 1936 Berlin Olimpiyatları ile Türkiye Cumhuriyeti ilk altın madalyalarını kazandı ; Mersinli Ahmet Kireççi ve Yaşar Erkan. Ayrıca ilk bayan sporcularımız olan Suat Fetgeri Aşeni ile Halet Çambel Olimpiyatlara katıldı.
• 24 Ağustos 1936 Üçüncü Türk Dil Kurultayı Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
• 1 Eylül 1936 Atatürk, Devletçilik görüşünü açıkladı.
• 4 Eylül 1936 Atatürk, çiftliklerini Devlete, bir kısım gayrimenkullerinide
• Ankara Belediyesi'ne bağışladı.
• 29 Kasım 1936 Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Devrim Tarihi dersleri başladı.
• 10 Aralık 1936 Zonguldak'ta Türk Antrasit Fabrikası törenle açıldı.
• 27 Ocak 1937 Cenevre'de Milletler Cemiyeti toplantısında, Hatay'ın bağımsızlığı kabul edildi.
• 4 Şubat 1937 İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi açıldı.
• 5 Şubat 1937 Altı ok, Anayasa'ya girdi. (T.B.M.M'de görüşülerek, kabul edilen "Teşkilat-ı Esasiye Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun" la altı ilke de Anayasa'ya alındı. Malatya milletvekili İsmet İnönü ve altı arkadaşının önerdiği değişiklik, ikinci maddeyi şu biçime soktu : "Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır.")
• 8 Şubat 1937 T.B.M.M'de "Orman Kanunu" kabul edildi.
• 13 Şubat 1937 Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev Selanik Belediyesi'nce satın alınarak Atatürk'ün buyruğuna verildi.
• 28 Şubat 1937 Metoroloji Genel Müdürlüğü kuruldu.
• 15 Nisan 1937 Selaların kaldırıldığı, diyanet işleri reisliğinin, yazısı ile valiliklere bildirildi.
• 23 Nisan 1937 İstanbul Yedek Subay Okulu'nda (Harbiye) Atatürk Anıtı açıldı.
• 4 Haziran 1937 T.B.M.M'de "Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kanunu" kabul edildi.
• 9 Haziran 1937 T.B.M.M'de "Ankara'da Bir Tıp Fakültesi Tesisi Hakkındaki Kanun" kabul edildi.
• 11 Haziran 1937 Atatürk, Trabzon'dan, Hükümete "Bütün çiftliklerini ve mallarını millete bağışladığını" bildirmesi.
• 14 Haziran 1937 Hatay'ın Bağımsızlık Antlaşması Büyük Millet Meclisi tarafından onaylandı.
• 15 Haziran 1937 İş Kanunu yürürlüğe girdi.
• 8 Temmuz 1937 Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Tahran'da Sâ'dâbat Paktı imzalandı.
• 12 Eylül 1937 Tunceli'de olay çıkaran Seyit Rıza ve arkadaşları teslim oldu.
• 20 Eylül 1937 İkinci Türk Tarih Kurultayı Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
• 20 Eylül 1937 Atatürk, Türkiye'nin ilk resim galerisini Dolmabahçe'de açtı.
• 25 Ekim 1937 İnönü Başbakalıktan çekildi. Celal Bayar Başbakanlık görevini devraldı.
• 28-30 Ekim 1937 Atatürk Ankara'da son defa Cumhuriyet Bayramı törenlerine katıldı.
• 27 Aralık 1937 T.B.M.M'de "Denizbank Kanunu" kabul edildi.
• 14 Ocak 1938 Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında aktedilen "Sadabat Paktı" T.B.M.M'de onaylandı.
• 24 Ocak 1938 İzmir Telefon İşletmesi Hükümetçe satın alındı.
• 1 Şubat 1938 Atatürk'ün hazır bulunduğu törenle Gemlik Suniipek Fabrikası açıldı.
• 30 Mart 1938 Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Atatürk'ün hastalığı hakkında ilk resmi bildiriyi yayınladı.
• 19 Mayıs 1938 Atatürk son defa 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.
• 20 - 24 Mayıs 1938 Atatürk Hatay Sorunu nedeniyle Mersin dolaylarına gitti.
• 1 Haziran 1938 Devletçe satın alınan Savarona Yatı İstanbul'a geldi.
• 16 Haziran 1938 Kadın Havacımız Sabiha Gökçen tek başına uçakla Balkan turnesine çıktı.
• • 20 Haziran 1938 T.B.M.M'de kabul edilen "Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2739 Sayılı Kanuna Ek Kanun" ile 19 Mayıs günü "Gençlik ve Spor Bayramı" kabul edildi.
• 24 Haziran 1938 T.B.M.M, "Toprak Mahsulleri Ofisi Kurulması Hakkında Kanun"u kabul etti.
• 28 Haziran 1938 T.B.M.M, "Cemiyetler Kanunu"nu kabul etti.
• 29 Ağustos 1938 Askeri Mahkeme, Nazım Hikmet (Ran) ve başkalarını mahkum etti.
• 2 Eylül 1938 Hatay Millet Meclisi açıldı ve Devlet Başkanlığı'na Tayfur Sökmen seçildi.
• 5 Eylül 1938 Atatürk vasiyetnamesini yazdırdı.(Açılış: 28 Kasım 1938)
• 5 Eylül 1938 Atatürk'ün hastalık durumu hakkında, günlük resmi tebliğlerin yayımına başlandı. 17 Ekim 1938 Atatürk, ilk defa komaya girdi.
• 28 Ekim 1938 Ankara Radyosu yayına başladı.
• 29 Ekim 1938 Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri, vapurla Dolmabahçe önünden geçerken hep bir ağızdan İstiklal Marşını söyleyerek Atatürk'ü selamladılar.
• 29 Ekim 1938 Cumhuriyet'in 15 nci Yıldönümü dolayısıyla Atatürk'ün Türk ordusuna mesajı.
• 1 Kasım 1938 Başbakan Celal Bayar, T.B.M.M açış konuşmasını yaptı.
• 8 Kasım 1938 Atatürk'ün hastalığının ağırlaştığını bildiren raporlar yeniden yayımlanmaya başlandı.
• 10 Kasım 1938 Atatürk maddi hayata gözlerini kapadı.

[agharta]

Çok güzel bir derleme olmuş,eline sağlık

[locked_puppet]

Asil bakışlı Atamızın kronoloji derlemesi için teşekkürler biggang...

[chris]

emeğine sağlık ve paylaştığın için de ayrıyetten teşekkürler

[cgds33]

Harika düşünmüşsün çok da güzel olmuş teşekkürler.

25 Kasım 1925 Şapka Kanunu çıktı.

şimdi, türban yayılmakta...
# 30 Kasım 1925 Tekke ve Zaviyeler ile türbelerin kapatılmasına ve türbedarlar ile bazı ünvanların men ve ilgasına dair kanun yürülüğe girdi.

şimdi, her geçen gün yenisi açılıyor...
25 Şubat 1925 Dinin siyasete alet edilmemesi hakkındaki kanunun kabul edildi.

şimdi, kanunlar türban yasalarıyla ihlal edilmekte...
10 Nisan 1928 Anayasa'nın dinle ilgili maddeleri kaldırıldı.

şimdi, kaldırılanlar teker teker konulmaya çalışılıyor...


Biz sadece seyrediyoruz...

[Depressive]

Bu konunun asıl tarihi kişilerde önem kazanması gerekirdi.... Burdan Biggang e teşekkürler ediyorum ayrıca edeceğimde emekler süper yazılar harika bilgiler muhteşem..


Diriliş!!